Geactualiseerd Luchtbeleidsplan bevestigt landbouwkoers: geen nieuwe maatregelen, wel verdere uitvoering van PAS
nieuwsDe Vlaamse regering heeft het geactualiseerde Luchtbeleidsplan 2030 principieel goedgekeurd. Het plan moet Vlaanderen voorbereiden op de strengere Europese luchtkwaliteitsnormen die vanaf 2030 gelden. Voor de landbouwsector brengt de actualisatie weinig nieuwe elementen. De aanpak van de ammoniakuitstoot blijft vooral steunen op bestaande maatregelen uit het stikstofdecreet (PAS), het Mestdecreet en het toekomstige Mestactieplan 7 (MAP7). Het plan bevestigt daarmee vooral de bestaande beleidskoers: de uitvoering van de eerder vastgelegde stikstof- en mestmaatregelen moet niet alleen de natuur beschermen, maar ook bijdragen aan een betere luchtkwaliteit.
Het Vlaams Luchtbeleidsplan 2030 werd oorspronkelijk in 2019 goedgekeurd door de Vlaamse regering. Het plan bevat doelstellingen voor de korte, middellange en lange termijn, met als einddoel een verdere vermindering van de impact van luchtverontreiniging op de volksgezondheid en het leefmilieu. Volgens minister van Omgeving Jo Brouns (cd&v) moeten alle sectoren bijdragen aan die verbetering van de luchtkwaliteit. Ook de landbouwsector blijft daarbij een belangrijke partner, vooral door de aanpak van ammoniak- en fijnstofemissies. Hoewel ook andere sectoren bijkomende inspanningen moeten leveren om de Europese luchtkwaliteitsnormen te halen, legt het geactualiseerde luchtbeleidsplan voor landbouw geen nieuwe maatregelen op.
PAS blijft belangrijkste hefboom voor ammoniakreductie
De landbouw heeft een duidelijke impact op de luchtkwaliteit door de uitstoot van stikstofverbindingen, vooral ammoniak uit mest, en door fijnstofemissies. Volgens de Vlaamse Milieumaatschappij daalt de ammoniakuitstoot uit de land- en tuinbouw de voorbije jaren, maar blijft de sector verantwoordelijk voor ongeveer 95 procent van de totale Vlaamse ammoniakuitstoot. Om de Europese luchtkwaliteitsdoelstellingen tegen 2030 te halen, moet die uitstoot verder dalen. Het geactualiseerde Luchtbeleidsplan introduceert daarvoor geen nieuwe landbouwmaatregelen. Het bevestigt vooral dat bestaande regelgeving verder wordt uitgevoerd.
De belangrijkste hefboom blijft de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS). Het stikstofdecreet legt reductiedoelstellingen op voor varkens-, pluimvee- en rundveebedrijven. Daarnaast zijn er maatregelen voor mestverwerkingsinstallaties, nulbemesting in bepaalde natuurgebieden en flankerend beleid voor landbouwbedrijven die getroffen worden door de stikstofaanpak. Samen moeten deze maatregelen zorgen voor een daling van de ammoniakuitstoot met 40,3 procent tegen 2030 ten opzichte van het referentiejaar 2015.
Monitoring luchtzuivering veehouderij
Landbouwers krijgen op basis van het geactualiseerde Luchtbeleidsplan dus geen bijkomende verplichtingen opgelegd. De maatregelen voor de sector zijn grotendeels al eerder beslist en maken deel uit van bestaande regelgeving. Zo blijft Vlaanderen inzetten op de verdere optimalisatie van luchtwassers in de veehouderij. Nieuwe luchtzuiveringssystemen moeten sinds 2022 uitgerust zijn met elektronische monitoring. Vanaf dit jaar geldt die verplichting ook voor bestaande systemen. Daarnaast wordt verder gezocht naar efficiëntere technieken om emissies uit veestallen te beperken.
Mestbeleid blijft belangrijke pijler
Ook voor mestaanwending verwijst het Luchtbeleidsplan vooral naar de uitvoering van het aangepaste Mestdecreet en het toekomstige MAP7. Het Mestdecreet bevat onder meer strengere regels rond bemesting en emissiebeperking. Zo wordt het gebruik van sleepslangen op grasland vanaf 2028 verboden, moet mest op niet-beteelde landbouwgrond onmiddellijk worden ondergewerkt en gelden strengere bemestingsvoorwaarden in bepaalde gebieden. Via MAP7 wil Vlaanderen de stikstofbemesting verder terugdringen en zo bijdragen aan de Europese luchtkwaliteitsdoelstellingen.
Het ontwerp van het geactualiseerde Luchtbeleidsplan 2030 wordt nu voor advies voorgelegd aan de adviesraden Minaraad, SALV, SERV en MORA.
