Fonds voor minstbedeelden kan eindelijk van start gaan

Tweeënhalve maand later dan gepland, 1 januari 2014 was de timing, schiet het EU-fonds voor de minstbedeelden uit de startblokken. Europees Parlement en Raad zijn het eens en met het fiat van de lidstaten staat het fonds nu definitief in de stijgers. Tussen 2014 en 2020 wordt 3,8 miljard euro uitgetrokken voor bijstand aan kwetsbare Europeanen. Nationale hulpprogramma's krijgen 85 procent cofinanciering.

Het Europees fonds voor de minstbedeelden ondersteunt lidstaten wanneer zij hun meest kwetsbare inwoners te hulp schieten door gratis voedsel, kledij en andere levensnoodzakelijke spullen uit te delen. Eén van de vereisten voor steun van de EU is dat de materiële bijstand gepaard gaat met sociale re-integratie zodat mensen kunnen ontsnappen aan de armoede. Lidstaten mogen er ook voor opteren om de Europese centen uitsluitend te gebruiken voor sociale maatregelen, andere dan materieel hulpbetoon.

Het is maar één voorbeeld van de flexibiliteit binnen het nieuwe fonds, dat lidstaten bijvoorbeeld ook toelaat om rekening te houden met de situatie en tradities in eigen land en hen alle vrijheid geeft wat betreft het distributiesysteem dat alle hulpgoederen op de juiste bestemming moet krijgen. Dat is een niet te onderschatten logistieke operatie want het komt er op aan de bijna 50 miljoen Europeanen die in armoede leven te bereiken. Voor 125 miljoen mensen, bijna een kwart van de EU-bevolking, staat de armoedeval open.

Dat de kogel voor een Europees hulpfonds nu door de kerk is, stemt EU-commissaris voor Sociale Zaken Laszlo Andor tevreden. “Het laat ons toe om onmiddellijk bijstand te verlenen aan ongeveer vier miljoen Europeanen. Ik dring er bij de lidstaten dan ook op aan dat zij er ten volle gebruik van zullen maken en het geld aanwenden naargelang de specifieke noden in hun land.” Tegen 2020 moet het fonds bijgedragen hebben aan de EU-doelstelling om minstens 20 miljoen kwetsbare inwoners uit de armoede te halen of hen ertegen te beschermen.

Het nieuwe fonds vervangt het voedselhulpprogramma dat al sedert 1987 bestaat en eind 2013 afliep. Dat was opgericht om op een zinvolle manier om te gaan met de landbouwoverschotten. Door opeenvolgende hervormingen van het Europees landbouwbeleid beschikte de EU al enige tijd niet meer over overtollige stocks van landbouwproducten. Een nieuw programma, dat vanuit de EU financiële steun en geen voedsel versterkt, paste dus niet langer binnen het landbouwbeleid.