FOD Volksgezondheid kritisch voor PAN-studie over ‘giftige’ appels: “Media delen bericht zonder te verifiëren”
Factcheck"85 procent van appels bevat een cocktail van gewasbeschermingsmiddelen". Dat besluit een studie van Pesticide Action Network (PAN) Europe. De boodschap van deze ngo werd vrijdagochtend duchtig aangeklikt op diverse nieuwssites. Wordt de Europese bevolking als Sneeuwwitje vergiftigd, of zijn de conclusies ietwat overroepen? Maarten Trybou, diensthoofd Gewasbeschermingsmiddelen en Bemestingsproducten bij de FOD Volksgezondheid, betreurt dat de boodschap van PAN onkritisch door diverse media is opgenomen.
“Bangmakerij”, zo reageert Maarten Trybou op het bericht van PAN Europe. De ngo waarschuwt voor de aanwezigheid van gewasbeschermingsmiddelen op appelschillen, en voor het ‘cocktaileffect’. Dat zijn schadelijke gevolgen die volgens PAN kunnen optreden bij het combineren van diverse middelen.
Dat er residu van gewasbeschermingsmiddelen aanwezig is op appelschillen, vindt Trybou noch verrassend, noch zorgwekkend. "Het eeuwige discours van PAN is dat de aanwezigheid van middelen op zich al problematisch zou zijn. Maar wat echt belangrijk is, is het risico voor de consument. We spreken hier over toegelaten stoffen, waarvan wij de aanwezigheid ook verwachten. Zolang ze onder de gezondheidsnormen liggen, is er geen enkel probleem. Ik begrijp dus niet waarom dit zo wordt opgeklopt.”
"Boodschap PAN doet meer kwaad dan goed"
Gewassen die verkocht worden voor consumptie, zijn onderhevig aan een Maximale Residu Limiet (MRL). Dat is de maximale hoeveelheid die nog op een stuk fruit aanwezig mag zijn. Die liggen volgens Trybou zeer ver onder een schadelijke hoeveelheid. “Onze veiligheidsnormen zijn zeer, zeer hoog”, zegt Trybou. “Ik heb het dus heel moeilijk met het advies dat ze geven aan de consument om appels te schillen. Dan verwijder je juist de meest voedzame delen. De meeste vitaminen zitten onder de schil. Ze doen met hun boodschap meer kwaad dan goed.”
Hoe (on)terecht is de paniek over antibiotica in ons eten?
17 oktober 2025Ook het zogenaamde ‘cocktaileffect’, waar PAN voor waarschuwt, is volgens Trybou irrelevant. Volgens hem wordt de voedselveiligheid van gewasbeschermingsmiddelen intensief gecontroleerd. “Het voedselagentschap FAVV controleert net als PAN of de veiligheidsnormen worden gerespecteerd. Het Europese EFSA neemt al deze resultaten dan nog eens samen om te checken of er door alle gecumuleerde effecten samen toch een risico aanwezig kan zijn. En altijd is de conclusie dat er geen probleem is.”
“Het is dus spijtig dat de media dit bericht van PAN opnemen zonder te verifiëren. De gevonden concentraties zijn veilig en de gezondheidseffecten worden zeer extensief onderzocht.”
Appeltje wassen?
De studie doet denken aan een experiment van het VRT-programma Factcheckers. Dat onderzocht met welke methoden men 'pesticidenresidu' op appels doeltreffend kan verwijderen. De conclusie: “Wassen helpt. Wassen met baking soda helpt nog meer. Schillen helpt nog meer.”
De conclusie stond haaks op de documentatie die het FAVV (Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen) een jaar voor de uitzending aan de VRT had bezorgd, maar die in de aflevering niet werd gebruikt. Fruit wassen heeft volgens het FAVV vooral nut om stof en vuil te verwijderen. Maar meerjarige studies toonden aan dat er geen gezondheidsrisico is verbonden aan het consumeren van fruit, conform de wettelijke residulimieten. Dat is volgens het FAVV het geval voor 97 procent van alle fruit in de winkel. De limieten kennen heel hoge veiligheidsmarges, dus zelfs de zeldzame overschrijdingen zouden geen probleem mogen vormen.
Voor Trybou is de PAN-studie dus een storm in een glas water: “Ze willen choqueren, en 'pesticiden' lenen zich daar goed toe.”
Bron: Eigen berichtgeving
