Trump verklaart glyfosaat tot nationaal strategisch belang
nieuwsDe Amerikaanse president Donald Trump vaardigde woensdag een presidentieel decreet uit ter bescherming van glyfosaathoudende onkruidverdelgers in de Verenigde Staten. Trump doet hierbij beroep op de ‘Defense Production Act’ om de binnenlandse productie en bevoorrading van de herbicide veilig te stellen. “Cruciaal voor de voedselzekerheid”, klinkt het.
Glyfosaat is het actieve bestanddeel van Roundup, een van ’s werelds meest gebruikte onkruidverdelgers. Het middel speelt een sleutelrol in de Amerikaanse teelt van soja, maïs en tarwe. “Het gebrek aan toegang tot herbiciden op basis van glyfosaat zou de landbouwproductiviteit ernstig in gevaar brengen”, aldus Trump. Tegelijk is eenzelfde maatregel genomen voor de productie van fosfor. Een stof die niet alleen wordt gebruikt voor allerhande defensietoepassingen, maar ook nodig is om glyfosaat te produceren. De maatregel speelt zich af tegen de achtergrond van handelstarieven op meststoffen en herbiciden, die volgens boeren de kosten hebben opgedreven.
"Cruciaal voor nationale veiligheid"
De president beroept zich met zijn decreet op de 'Defense Production Act', een wet uit de jaren '50 die doorgaans wordt gebruikt in nationale noodsituaties. Met als doel om bedrijven te verplichten bepaalde materialen of benodigdheden te produceren die de president noodzakelijk acht voor de nationale veiligheid. Trump gaf minister van Landbouw Brooke Rollins, in overleg met het ministerie van Defensie, de opdracht om prioriteiten vast te leggen. En om zo nodig productie af te dwingen om een continue bevoorrading te garanderen. Door glyfosaat en fosfor als strategische grondstoffen te bestempelen, wil hij zowel de defensie-industrie als de landbouwsector beschermen tegen buitenlandse afhankelijkheid.
Slechts één producent
Opvallend is dat er volgens het Witte Huis slechts één producent in de VS is die zowel elementair fosfor als glyfosaat vervaardigt: Bayer. Het Duitse concern nam in 2018 Monsanto over, de oorspronkelijke fabrikant van Roundup.
Bayer benadrukte dat het decreet het belang onderstreept van binnenlands geproduceerde gewasbeschermingsmiddelen en verklaarde zich bereid eraan te voldoen. Persbureau Reuters wijst erop dat Bayer in augustus verklaarde dat het bedrijf de productie in de VS mogelijk zou moeten stopzetten als er geen oplossing komt voor de stroom juridische claims. Dit is een gevolg van veronderstelde gezondheidsproblemen die worden toegeschreven aan glyfosaat. Glyfosaat is een omstreden product dat al lange tijd aan kanker en hormoonverstoring bij mensen wordt gelinkt.
Sinds de overname betaalde Bayer al meer dan 10 miljard dollar uit aan schadevergoedingen en schikkingen. Recent kondigde het bedrijf aan tot 7,25 miljard dollar uit te trekken om een grote groepsvordering in Missouri te schikken. Momenteel zijn nog steeds 67.000 claims in de VS lopende.
Gezondheidscontroverse
Het besluit leidde tot onrust binnen de “Make America Healthy Again”-beweging van minister van Volksgezondheid Robert F. Kennedy Jr.. Kennedy trad in het verleden als advocaat op in rechtszaken tegen Monsanto. Hij hielp in 2018 bij het behalen van een baanbrekend juryvonnis van 289 miljoen dollar tegen het bedrijf.
Toch schaarde hij zich achter het decreet. In een verklaring stelde hij dat nationale veiligheid en voedselvoorziening prioriteit hebben. Milieuorganisaties en sommige van zijn aanhangers reageerden woedend en spraken van een “geschenk aan de chemische industrie”.
De controverse rond glyfosaat is al jaren fel. In 2015 classificeerde het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek het middel als “waarschijnlijk kankerverwekkend voor de mens”. Twee jaar later concludeerde de Environmental Protection Agency (EPA) dat glyfosaat “waarschijnlijk niet kankerverwekkend” is bij correct gebruik. Veel wetenschappers stellen dat de risico’s voor de algemene bevolking laag zijn, maar het wantrouwen blijft groot.
Bron: Belga / The New York Times
