Fevia: “Als we nu niet ingrijpen, dreigt voedingsindustrie uit België te verdwijnen”
nieuwsZonder een snel en doordacht beleid dreigt de veerkracht van de grootste industriële sector te breken. Daar waarschuwt sectorfederatie Fevia voor in haar nieuwste economisch jaarrapport. De boodschap is niet nieuw, net als de oproep om structurele knelpunten zoals loonkosten en energie aan te pakken. “Het is roepen in de woestijn”, vertelt Carole Dembour, economische adviseur van Fevia. Toch koestert ze hoop in de competitiviteitsbeloftes van de federale regering. “Er moet ingegrepen worden, anders zal de productie verdwijnen. En die komt niet zomaar terug.”
Sinds eind vorig jaar ziet Fevia de vertrouwensindicator van de Belgische bedrijfsleiders uit de voedingsindustrie verder dalen van -3,2 naar -10,2, opnieuw op het niveau van midden in de coronacrisis. Nochtans kende de sector een omzetgroei van 2,5 procent, zwengelden de investeringen met 7,2 procent aan en groeide ook de productievolumes. Dembour verwijst naar de cijfers als de stilte voor de storm. “2025 was zeer goed begonnen, we hadden gehoopt dat dit zou uitmonden in een gunstig vooruitzicht voor 2026”, klinkt het. “Maar de opklaring was van korte duur. Op het einde van 2025 daalde de omzet, de groeipercentages en de jobgroei opnieuw.”
Barsten onder de oppervlakte
Daarnaast zeggen de sterke cijfers van begin 2025 ook niet alles. “Het volume van de omzet stijgt inderdaad, maar bereikt pas opnieuw het niveau van 2015”, rapporteert Fevia. “De stijging is er bovendien voornamelijk door de export. De omzetgroei maskeert enkele verontrustende binnenlandse trends."
Zo stagneert de binnenlandse vraag, blijven de grensaankopen met 705 miljoen euro structureel hoog en nemen buitenlandse producten een steeds groter aandeel in onze winkelrekken. Daarbovenop ziet Fevia ook de internationale groei vertragen. De groeidynamiek verzwakt in belangrijke markten zoals de Verenigde Staten. “De fundamenten onder de groei verzwakken. Een realiteit dat niet langer genegeerd kan worden”, klinkt het. De eerste barsten waarvoor lang werd gewaarschuwd, komen nu aan de oppervlakte volgens de sectorfederatie.
“En de geopolitieke druk versnelt het probleem”, aldus Dembour. “Met de oorlog in het Midden-Oosten zijn we vermoedelijk terechtgekomen aan het begin van een zware storm. De impact evenaart nog niet wat we zagen na de oorlog in Oekraïne. Bedrijven vangen vandaag de stijgende kosten voor energie, transport, verpakkingen en grondstoffen op, maar dat is op middellange termijn niet houdbaar. De druk op de rendabiliteit neemt al sterk toe, met gevolgen voor investeringen en werkgelegenheid."
Als de voedingsindustrie wankelt, wankelt de hele keten. Van landbouw over logistiek, tot distributie en horeca
“Do not take us for granted”
Fevia benadrukt dat de Belgische voedingsindustrie op een kruispunt staat. “De Belgische voedingsindustrie is geen evidentie. Als produceren in België structureel duurder blijft dan in onze buurlanden, zullen bedrijven hun activiteiten herbekijken. De realiteit is hard: investeringen volgen competitiviteit. En zonder ingrijpen volgt delokalisatie naar landen waar produceren goedkoper is”, aldus Fevia. “Met een impact die verder reikt dan de voedingsindustrie. Want als deze wankelt, wankelt de hele keten. Van landbouw over logistiek, tot distributie en horeca.”
Nu ingrijpen
De tijd van afwachten is voorbij voor Fevia. De sector vraagt om vier structurele knelpunten snel weg te werken: loonkosten, fiscaliteit, administratie en energie. Een boodschap die ook al klonk in het vorige economisch rapport en het rapport daarvoor.
Toch koestert Dembour de hoop dat er dit jaar wel geluisterd zal worden. “We hebben een regering die toch hard lijkt te willen inzetten op competitiviteit en de loonkostenhandicap wil aanpakken”, zegt ze. “In ons economisch rapport vol negatieve signalen, is dit een positief signaal.” Al moet de regering nog veel beloftes waarmaken.
Dembour rekent op een alternatief voor de centenindex en op concrete maatregelen om de grensaankopen terug te dringen, zoals voorzien in het regeerakkoord. “We verwachten dat er ten laatste begin 2027 een verlaging van de accijnzen en verpakkingsheffing komt”, vertelt de economisch adviseur. “Ik ben daarin voorzichtig positief.”
Tegelijk blijft het afwachten wat de regering beslist over de btw op voeding en dranken. De geplande verhoging van zes naar 12 procent op afhaalmaaltijden kreeg begin dit jaar stevige kritiek van de Raad van State, die de regels juridisch wankel en inconsistent noemde. “In de huidige moeilijke budgettaire context vrezen we dat die verhoging opnieuw op tafel komt in de komende weken of maanden. Maar dit willen we absoluut vermijden. De consumptie zou een serieuze daling kennen en grensaankopen opnieuw opdrijven.”
Verder pleit Fevia voor betaalbare elektriciteitsprijzen, minder administratieve lasten en een écht gelijk speelveld. “Alleen zo kunnen bedrijven blijven investeren in België. Zonder die garanties riskeren we dat productie verdwijnt, en die komt niet zomaar terug.”
Beeld: Unsplash
