EU waakzamer voor hormoonverstorend effect pesticiden

Nieuwe EU-regelgeving verplicht de Europese autoriteit EFSA tot een grondige studie van het hormoonverstorend effect van chemische gewasbeschermingsmiddelen. Actieve stoffen worden zowel beoordeeld op hun potentieel schadelijk karakter als het reëel te verwachten risico gegeven een normaal gebruik als gewasbeschermingsmiddel. José Tarazona, diensthoofd pesticiden bij EFSA, geeft meer uitleg over dat complexe werk. Hij vertelt ook dat 41 nieuwe en reeds op de markt toegelaten actieve stoffen onder het vergrootglas zijn gehouden sinds de wetswijziging in 2014. Vijftien keer waren de resultaten van die aard dat EFSA een aantal bezorgdheden formuleerde.

De beoordeling van hormoonverstorende stoffen is door een wijziging van de EU-regelgeving in een stroomversnelling terechtgekomen. De wetenschappelijke autoriteit EFSA heeft zijn beoordeling van gewasbeschermingsmiddelen eraan aangepast. De voorbije maanden zijn 41 actieve stoffen onder de loep genomen. Nieuw studiewerk is er niet uitgevoerd, maar de bestaande onderzoeksresultaten zijn allemaal naast elkaar gelegd. Eenvoudig was die oefening niet want EFSA is meer dan eens gestoten op een gebrek aan informatie over het hormoonverstorend effect van gewasbeschermingsmiddelen. Na de beoordeling door EFSA ligt de bal in het kamp van de Europese Commissie, waar bekeken wordt of gebruiksbeperkingen of eventueel zelfs een verbod zich opdringen.

Over elke stof apart schreef EFSA een conclusie maar nu geeft diensthoofd pesticiden José Tarazona op de website van de organisatie een kort overzicht van al het geleverde werk. Aanleiding is een rapport dat daarover gepubliceerd is om de Europese Commissie, het Europees Parlement, de lidstaten, stakeholders en het grote publiek te informeren.
Van de 41 beoordeelde actieve stoffen zijn er 15 nieuwe erkenningsaanvragen en 26 bestaande gewasbeschermingsmiddelen, waarvan een aantal met verzoek tot verlenging van de markterkenning. Na afloop van de studie naar hun potentieel effect op het endocrien systeem van mensen en andere niet-doelorganismen (vogels, vissen, zoogdieren) koestert EFSA verdenkingen jegens 15 stoffen, zijn er 24 andere waar ze gerust in is en twee waar bijkomend onderzoek nodig is om de hypothese dat ze veilig zijn te ondersteunen.

Bij de 15 actieve stoffen waarvoor EFSA slechte eigenschappen detecteerde wat hormoonverstoring betreft, vinden we geen neonicotinoïden en geen glyfosaat terug. Wel minder bekend in de oren klinkende namen zoals het graanherbicide isoprotorun, het insecticide lambda-cyhalothrineen (actieve stof van vaak gebruikte handelsproducten zoals Karate en Okapi, nvdr.) en een al tamelijk oud graan- en grasherbicide als 2,4-D. De methodiek die hier toegepast is, wordt naar verluidt de nieuwe norm voor alle gewasbeschermingsmiddelen die tegen het licht worden gehouden omdat hun erkenning verstreken is en uiteraard ook voor alle nieuwe actieve stoffen.

Meer info: EFSA