EU kan effect van inkomenssteun niet correct beoordelen

Tussen 2014 en 2020 gaat er ongeveer 270 miljard euro – een derde van de EU-begroting – direct of indirect naar de ondersteuning van landbouwers. Daarmee wil het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) alle landbouwers van een redelijke levensstandaard verzekeren in ruil voor voedselproductie. De Europese Commissie moet het effect van de landbouwsubsidies beoordelen in het licht van deze doelstelling. Alleen ontbreekt het volgens de Europese Rekenkamer aan de instrumenten en systematiek om een correcte evaluatie uit te voeren.

Volgens een nieuw verslag van de Europese Rekenkamer slaagt de Europese Commissie er niet in om de doelmatigheid van inkomenssteun aan landbouw objectief te beoordelen. “De gegevens die de Commissie verzamelt, kennen aanzienlijke tekortkomingen”, luidt de kritiek. De gebreken zouden zo groot zijn dat de verzamelde data niet toelaten om op basis hiervan te besluiten dat de subsidies het gewenste effect hebben en de inkomenskloof tussen landbouwers en andere beroepsgroepen verkleinen.

“Er zijn geen representatieve gegevens beschikbaar over het beschikbare inkomen van landbouwersgezinnen”, aldus de controleurs, “en er is geen betrouwbaar systeem voor de vergelijking van het landbouwinkomen met het inkomen in andere sectoren.” Niet alleen de Commissie maar ook de lidstaten krijgen een veeg uit de pan omdat ze niet altijd gewaakt hebben over de kwaliteit van de gebruikte data ter rechtvaardiging van inkomenssteun aan landbouw. De controleurs van het Rekenhof bezochten zes lidstaten waarvan de landbouwers meer dan de helft van het Europese landbouwbudget ontvangen, hoofdzakelijk in de vorm van rechtstreekse inkomenssteun: Duitsland, Spanje, Frankrijk, Nederland, Polen en Roemenië.

Het Europees Rekenhof adviseert de Commissie om de meting van het landbouwinkomen te verfijnen, de analyse te baseren op actuele indicatoren en op toereikende en consistente gegevens voor alle GLB-begunstigden. Verder moet de kwaliteitsborging van de door de lidstaten opgestelde inkomensstatistieken worden verbeterd. Vanaf het begin van de volgende programmaperiode moet de Europese Commissie passende operationele doelstellingen en uitgangswaarden vaststellen waaraan de prestaties van de GLB-maatregelen kunnen worden getoetst. Europa moet er immers capabel toe zijn om te beoordelen of de maatregelen voor de ondersteuning van het landbouwinkomen doeltreffend zijn.

Meer info: Europese Rekenkamer