EU en Canada zijn het eens over investeringsbescherming

De Europese Unie en Canada zijn het eens geraakt over een nieuw regime voor de bescherming van investeerders. Daarmee neemt het bekrachtigingsproces van het nieuwe vrijhandelsverdrag een belangrijke horde. Beide partijen bereikten in 2014 al een akkoord, maar waren het nog niet eens over de bescherming van investeerders. De Commissie werkte een nieuw beschermingsregime uit dat zal functioneren als een internationale rechtbank. Later dit jaar moeten de lidstaten en het Europees Parlement hun zegen nog geven over het vrijhandelsakkoord (CETA). 

Er is een akkoord tussen de Europese Unie en Canada over een nieuw regime voor de bescherming van investeerders. Ondanks een akkoord in 2014 sleepte de juridische screening aan door discussies over de bescherming van investeerders. Nadat het oude ISDS-regime in de onderhandelingen met de Verenigde Staten over TTIP steeds meer onder vuur kwam te liggen, presenteerde de Commissie vorig najaar een nieuw, meer transparant regime dat opgenomen moet worden in alle nieuwe vrijhandelsdeals.

Ook CETA, het vrijhandelsverdrag tussen de EU en Canada, bevat nu de elementen van het nieuwe regime. "Het systeem zal functioneren als een internationale rechtbank”, zo maakt eurocommissaris voor Handel Cecilia Malmström zich sterk. “De burgers kunnen er zeker van zijn dat de rechtbank eerlijke en objectieve oordelen zal vellen.” De bekritiseerde arbitragepanels worden vervangen door een tribunaal voor geschillenbeslechting. De leden ervan worden niet langer aangeduid door de investeerder en overheid in kwestie, maar door de Europese en Canadese overheden. Er zijn ook maatregelen genomen om belangenconflicten te vermijden en er zijn beroepsmogelijkheden voorzien.

De CETA-handelsdeal schrapt zowat alle invoertarieven. Daardoor zouden Europese exporteurs van industriële goederen bijna een half miljard euro per jaar besparen. Beperkingen op de toegang tot openbare aanbestedingen worden opgeheven, geografische aanduidingen beschermd en administratieve lasten weggewerkt. Door de opening van de dienstenmarkt zullen Europeanen ook makkelijker kunnen werken in Canada, zo beklemtoont de Commissie. De Commissie wil CETA in juni voorleggen aan de nationale regeringen. Ook het Europees Parlement moet nog instemmen. Malmström hoopt dat het verdrag nog dit jaar ondertekend kan worden en in 2017 in werking kan treden.

Sp.a-Europarlementslid Kathleen Van Brempt is tevreden over de hervormingen, maar "in tegenstelling tot wat eerder werd beloofd, is er geen sprake van een echte publieke rechtbank waarin rechters full-time zetelen en betaald worden door overheden." Van Brempt blijft ook op haar hoede over de afdwingbaarheid van sociale normen en milieustandaarden en de liberalisering van publieke diensten.