Elf brochures maken boerenstiel fysiek minder zwaar

De boerenstiel is fysiek één van de meest belastende beroepen. Een land- of tuinbouwer moet veelvuldig manueel lasten hanteren, hij of zij ervaart trillingen op landbouwvoertuigen en werkt vaak in ongunstige en repetitieve houdingen. Omdat het menselijk lichaam zo sterk op de proef wordt gesteld, zijn er in het kader van een Europees project goede praktijken verzameld. Projectcoördinator Veerle Hermans van preventiedienst IDEWE vestigt onze aandacht op 11 brochures met praktische tips om een aantal typische taken op een landbouwbedrijf ook over tien of twintig jaar nog zonder klachten en kwaaltjes te kunnen uitvoeren.

De goede praktijken die vervat zitten in de elf brochures zijn het resultaat van meer dan 150 bezoeken aan landbouwbedrijven. Veerle Hermans, projectcoördinator en werkzaam bij IDEWE, een externe dienst voor preventie en bescherming op het werk, drukt de hoop uit dat dit het werk in de sector fysiek kan verlichten. “De brochures kunnen bijdragen aan een reductie van de overbelastingsletsels in de sector”, vertelt ze. De informatie wordt verspreid naar de land- en tuinbouwsector, inclusief de landscholen “aangezien daar de werknemers en werkgevers van de toekomst gevormd worden”.

De eerste brochure die we openslaan, bevat goede praktijken voor tractorbestuurders. Op vrijwel elk land- en tuinbouwbedrijf in Vlaanderen is een tractor aanwezig en in veel gevallen klopt de bestuurder lange dagen. Voor het menselijk lichaam zijn er aangenamere houdingen te bedenken dan urenlang in een tractorstoel zitten. Onveranderlijk in zo’n houding zitten, is met andere woorden een risicofactor voor de gezondheid. Indien tractorstuur en -stoel niet goed afgesteld zijn en de bestuurder dat compenseert door met gestrekte armen naar zijn stuur te leunen, dan is dat vragen om rugklachten. Behalve een goede afstelling werken ook regelmatige (en actieve) pauzes preventief tegen rugklachten.

Daarnaast zijn er ook de trillingen die via de stoel aan de tractorbestuurder doorgegeven worden. Tractorfabrikanten zijn met allerlei oplossingen gekomen, van zetel- en cabinevering tot twee geveerde assen en sensortechniek, in een poging om het bestuurderscomfort van een vrachtwagen te evenaren. Typisch voor het rijden met een tractor is dat de bestuurder voortdurend achterom moet kijken. Voor een aantal taken kan een frontlader een oplossing betekenen, terwijl een werktuig achter de tractor even goed in het oog kan worden gehouden met behulp van een camera en bijbehorend scherm in de cabine.

Even praktisch van aard zijn de tips die gegeven worden in de brochures over koeien melken, het omgaan met vee, het werk in de stal, de gewasverzorging in volle grond, het oogsten van fruit, het werk in de serre, enz. Aan dit Europese project werkten naast IDEWE ook de Zweedse landbouwuniversiteit mee, de Bulgaarse landbouwkoepel CBAO, een Brits instituut voor ergonomie en het Nederlandse Stigas dat ietwat vergelijkbaar is met PreventAgri bij ons. Die laatste vinden we overigens terug bij de ondersteunende projectpartners, net zoals de werkgeversgroepering GEOPA van de Europese landbouwkoepel Copa. Alle kennis die binnen dit project vergaard is, kan gratis gedownload worden van de website agri-ergonomics.eu.