Droogte versmacht Zimbabwaans platteland

Robert Mugabe, de niet onomstreden president van Zimbabwe, heeft de ramptoestand afgekondigd omdat zijn land hard wordt getroffen door aanhoudende droogte. In verschillende streken van het land veroorzaakt het watertekort een grote sterfte onder de veestapel, en ook op de akkers richt de droogte een ware ravage aan. Intussen lijden naar schatting zo’n 2,5 miljoen mensen hongersnood, wat meer dan een kwart is van de totale bevolking. Volgens Mugabe zijn de tegenvallende oogsten en de honger te wijten aan de opwarming van het klimaat.

Het Zimbabwaanse platteland kreunt onder de aanhoudende droogte. De voorbije 12 maanden bleef de neerslaghoeveelheid steeds ver onder de gemiddeldes, waardoor de waterbevoorrading van het vee in gedrang komt en de akkergrond volledig is uitgedroogd. Die extreme omstandigheden hebben er intussen voor gezorgd dat meer dan een kwart van de bevolking honger lijdt. De droogte wordt bovendien nog versterkt door El Niño, een weersfenomeen dat ook buurlanden Zuid-Afrika, Malawi en Zambia treft. 

Zimbabwe was ooit een belangrijke regionale graanleverancier, maar kampt sinds enkele jaren met binnenlandse tekorten en is al enige tijd ook zelf aangewezen op import uit de buurlanden. Volgens president Mugabe is die negatieve evolutie te wijten aan de klimaatverandering en aan de sancties die Westerse landen opleggen omwille van de mensenrechtenschendingen die plaatsvinden onder zijn regime. Volgens critici is het voedingstekort echter te wijten aan het landbouwbeleid van de president: heel wat boerderijen staan er sinds zijn hervormingen verkommerd bij.

Volgens Saviour Kasukuwere, minister van Openbare Werken, komt de regen sowieso te laat om de oogst te redden. 16.500 runderen zouden intussen al gestorven zijn, en 75 procent van de gewassen – uitgedroogd en afgestorven – zouden door boeren zijn achtergelaten. Op veel reserves kan het land bovendien niet terugvallen. “De oogst in 2015 lag 50 procent lager dan het jaar voordien”, aldus David Orr, woordvoerder van World Food Programme (WFP). “Nu de droogte blijft aanhouden, lijkt het alsof de magere maanden van voor de oogst zich ook na de oogst zullen doorzetten.”

Vorige maand rapporteerde WFP nog dat 14 miljoen mensen in zuidelijk Afrika honger lijden door de aanhoudende droogte. In Malawi bijvoorbeeld ligt de prijs van maïs 73 procent hoger dan normaal. “Mensen hebben geen geld in hun zakken – en door de mislukte oogsten al zeker niet”, zo zegt Morgan Tsvangirai van de Movement for Democratic Change (MDC), de belangrijkste Zimbabwaanse oppositiepartij. “We worden geconfronteerd met een ernstige nationale crisis.” Ook Zuid-Afrika heeft af te rekenen met de ergste droogte sinds het begin van de metingen meer dan een eeuw geleden en ziet zich genoodzaakt de helft van zijn gemiddelde maïsopbrengst te importeren.