Doorgaan of niet met ecocheques?

Het voortbestaan van de ecocheque is onzeker. Wil men het ecologische betaalmiddel volgend jaar behouden, dan moeten de handelaars, uitgiftebedrijven en de overheid hun verantwoordelijkheid nemen om het wangebruik tegen te gaan. Dat zegt Chris Serroyen, hoofd van de studiedienst van het ACV. Serroyen werkt momenteel in de Nationale Arbeidsraad mee aan een tweejaarlijkse evaluatie van de ecocheques.

De groene cheques werden door de sociale partners eind 2008 als crisisbetaalmiddel in het leven geroepen om in één klap de koopkracht, werkgelegenheid en het milieubewust koopgedrag te stimuleren. In de praktijk aanvaarden veel handelaars de cheques ook voor niet-ecologische producten, zoals muggengif, vloeibare ontstopper en pesticiden. Dat bleek uit onderzoek van de krant De Morgen en werd bevestigd door een kleinschalige steekproef in het VRT-programma Volt.

Wil men het ecologische betaalmiddel volgend jaar behouden, dan moet in de eerste plaats het wangebruik worden tegengegaan, vindt Serroyen. "De geloofwaardigheid wordt onderuit gehaald doordat bepaalde handelaars te pas en te onpas ecocheques aanvaarden. Bovendien was meer dan de helft van de verdeelde ecocheques vorige maand nog niet gebruikt en op veilingsites als Kapaza worden ze aan een soldenprijsje aangeboden."

"Het is nog te vroeg om een definitief oordeel over de ecocheques uit te spreken aangezien de evaluatie nog volop bezig is, maar het is duidelijk dat er dringend een aantal zaken moeten worden bijgestuurd", zegt Chris Serroyen. "In de Nationale Arbeidsraad zijn we nu aan het bekijken hoe we de lijst van producten die met de cheques betaald kunnen worden, kunnen uitzuiveren. Zo zijn sommige producten op die lijst overbodig, terwijl zinvolle producten ontbreken."

Op dit moment is er haast geen controle van bovenaf. "Men zou er gezamenlijk op moeten toezien dat het betaalmiddel correct wordt gebruikt. Zowel het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO), die tenslotte vragende partij was voor de ecocheques, als de uitgiftebedrijven Sodexo en Edenred moeten hun verantwoordelijkheid nemen", aldus Serroyen. "Gelukkig lijken zij te beseffen dat je na twee jaar niet meer kan spreken van kinderziektes." Ook de overheid moet volgens Serroyen controle gaan uitoefenen, aangezien zij mee heeft geïnvesteerd.

Lang niet iedereen is voor het idee gewonnen om in 2011 opnieuw ecocheques te verdelen. Zelfstandigenorganisatie Unizo pleitte het voorbije jaar al om werknemers een nettobedrag uit te keren in plaats van ecocheques. Ook het ACV is voorstander van een loonsverhoging, maar wil nog geen kruis maken over de ecocheques. De vakbond wacht het interprofessioneel overleg af. Bepaalde sectoren zoals de voedingsnijverheid beslisten om de 250 euro die men aan ecocheques kreeg, het komende jaar te vervangen door brutoloonsverhogingen.

Meer info: www.ecocheques.be