Les Engagés wil verbod op reclame voor producten met Nutri-Score D of E

Dokter en parlementslid Jean-François Gatelier (Les Engagés) diende een wetsvoorstel in om reclame voor ongezonde voeding te verbieden, zoals al het geval is voor tabak en gokken. “We kunnen niet enerzijds de volksgezondheid bevorderen en anderzijds toestaan dat marketing op grote schaal aanzet tot de consumptie van producten die obesitas, diabetes of bepaalde vormen van kanker in de hand werken”, verklaart het parlementslid in een persbericht.

Voorlopig is het de bedoeling van minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) om het stap voor stap aan te pakken. Er zijn gesprekken gaande met de industrie en de distributiesector om de Nutri-Score ook weer te geven bij reclame, zo kondigde hij vorige maand aan. De minister wil ook een proefproject lanceren met gezonde producten bij de kassa's, in plaats van snoep en zoetigheden.

De Nutri-score is geen verplicht Europees label. Het is een systeem waarop verschillende landen zoals België, Frankrijk, Duitsland en Nederland op hebben ingetekend, maar verschillende lidstaten verzetten zich tegen het verplicht maken van zulke etikettering, met Italië voorop.

Is Nutri-Score de juiste graadmeter?

Sarah Dries van Het Vlaams Instituut Gezond Leven kijkt met gemengde gevoelens naar het voorstel. “Op zich denk ik dat het een mooie aanvulling zou zijn om het reclame-aandeel van de D- en E-producten, dus vooral de sterk bewerkte en ongezondere producten, te verminderen”, zegt ze. “We weten dat mensen zeer beïnvloedbaar zijn door reclame. In Frankrijk zijn al wat onderzoeken lopende die aantonen dat het vermelden van de Nutri-Score bij reclame het koopgedrag enigszins beïnvloedt. Naar het verbieden van reclame voor D- of E-producten is niet veel onderzoek gebeurd, maar de inschatting is dat het ook zo'n effect zal hebben.”

Niet alle E- of D-producten zijn echter gelijk. Volgens het wetsvoorstel zouden niet alleen snoep en frisdrank, maar ook bepaalde basisproducten, zoals olijfolie en boter, een reclameverbod krijgen. “En daar zou wat ons betreft toch nuance mogen zijn. Liever kijkt men eerst en vooral naar de categorie van producten die wordt gepromoot. Het kan interessant zijn om reclame te weren voor kant-en-klare producten en ultrabewerkte voeding zoals koekjes, ontbijtgranen en bewerkte vleesspreads. Maar bij producten zoals olijfolie en boter is dat veel minder interessant, omdat dit eigenlijk basisproducten zijn.”

Dat beaamt landbouw- en voedingsexpert Tessa Avermaete. “De Nutri-Score bestraft erg zwaar voeding die bepaalde voedingsstoffen (zoals vet) bevat. Op zich is daar niets mis mee, het is eigen aan de tool die gebaseerd is op een wetenschappelijk rekenmodel. Het maakt echter wel dat bepaalde producten bijzonder slecht scoren, terwijl ze eigenlijk perfect deel kunnen uitmaken van een gezond dieet."

Ongezond verbieden of gezond stimuleren?

Dries merkt wel op dat het systeem van de Nutri-Score niet in steen gebeiteld staat: het scoresysteem blijft onderhevig aan verandering om de werkelijke gezondheid van producten beter te weerspiegelen. “Die aanpassingen zijn nodig om betere nuances te kunnen maken naar gezondheid toe”, zegt ze.

Zij hoopt vooral dat het verbod zou leiden tot een marketingtrend waarbij gezonde producten extra in de kijker worden gezet. “We hopen dat er niet alleen wordt gekeken naar het negatieve effect. Meer aandacht voor gezonde voeding lijkt ons interessanter dan een focus op het verbannen van bepaalde zaken.”