Cyberaanval op supermarkten leidt tot grote voedselverspilling en schade

Drie weken na een grootschalige cyberaanval op Franse supermarkten herhaalt het scenario zich in België. In de nacht van zondag op maandag werden de koelinstallaties van tientallen winkels getroffen. Volgens VRT NWS gaat het om minstens 40 winkels van Delhaize, een 15-tal van Carrefour en vijf Spar-winkels. Ook bij tien tot 15 vestigingen van Intermarché in Wallonië en Brussel zijn problemen vastgesteld. De aanval bleef niet beperkt tot België. Ook supermarkten in onder meer Luxemburg, Ierland en Zweden kregen te maken met ontregelde koelinstallaties.

De aanvallers kregen vanop afstand toegang tot de besturingssystemen van koelinstallaties. Vervolgens schakelden ze de installaties in ontdooimodus, waardoor de temperatuur in koelkasten en diepvriezers opliep.

Tienduizenden euro's schade

De getroffen supermarkten moeten zelf nagaan welke producten nog veilig verkocht kunnen worden. Daarbij gelden strikte bewaartemperaturen. Volgens het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) mogen de meeste gekoelde producten de maximumgrens van zeven graden Celsius niet overschrijden. Voor gevoelige producten, zoals gehakt en vis, geldt doorgaans een maximum van vier graden. Diepvriesproducten moeten dan weer bij maximum -18 graden worden bewaard.

In verschillende filialen moesten grote hoeveelheden voeding uit voorzorg worden weggegooid. Sommige zelfstandige supermarkten hielden tijdelijk de deuren gesloten om hun voorraad te controleren, de koelinstallaties schoon te maken en opnieuw op te starten. Zo ook de Delhaize in Eeklo. Daar kreeg de zaakvoerster midden in de nacht een melding dat de temperatuur van de diepvriezers op 50 graden was ingesteld. “Ik ben onmiddellijk naar de winkel gekomen om het systeem te resetten”, vertelt ze aan VRT NWS. Toch kon ze niet voorkomen dat de voeding moest worden weggegooid. “Er is zeker voor tienduizenden euro’s schade”, klinkt het.

Zelfde werkwijze als in Frankrijk

De aanval vertoont opvallende gelijkenissen met de grootschalige cyberaanval op Franse supermarkten midden oktober. Ook daar werden koelinstallaties vanop afstand in ontdooimodus gezet, waardoor grote hoeveelheden verse en diepgevroren voeding verloren gingen. Of dezelfde daders achter beide aanvallen zitten, is nog niet duidelijk. De daders van Frankrijk zijn tot nu toe nog niet opgespoord.

Het Centrum voor Cybersecurity België (CCB) laat aan VRT NWS weten zich zorgen te maken over het toenemende aantal cyberaanvallen en wijst daarbij op de groeiende inzet van artificiële intelligentie (AI). Volgens het CCB is die evolutie de afgelopen zes maanden in een stroomversnelling gekomen. Het centrum roept bedrijven en organisaties op hun basisbeveiliging beter op orde te brengen.