Commissie wil glyfosaatvergunning 15 jaar verlengen

Eind juni vervalt de huidige gebruiksvergunning voor glyfosaat, de chemische stof die het hoofdbestanddeel vormt van onkruidverdelgers als Roundup. De Commissie laat nu in een voorstel aan het Parlement weten dat ze die vergunning 15 jaar wil verlengen. Het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC) oordeelde vorig jaar nog dat glyfosaat “waarschijnlijk kankerverwekkend” is, wat dan weer tegengesproken werd door de Europese Voedselveiligheidsautoriteit (EFSA). De Commissie suggereert de lidstaten wel om een reeks veiligheidsmaatregelen in te voeren voor de gebruikers.

De Europese Commissie is van plan om een nieuwe 15-jarige vergunning uit te vaardigen voor glyfosaat, het belangrijkste bestanddeel van onkruidverdelgers als Roundup. Na verschillende wetenschappelijke evaluaties acht de Commissie het “aangewezen” om de vergunning te vernieuwen. Die evaluaties deden heel wat stof opwaaien. Zo bestempelde het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC), een onderdeel van de Wereldgezondheidsorganisatie, glyfosaat vorig jaar als “waarschijnlijk kankerverwekkend". 

De Europese Voedselveiligheidsautoriteit (EFSA) oordeelde enkele maanden later dan weer dat glyfosaat “waarschijnlijk niet kankerverwekkend” is. EFSA liet weten dat noch epidemiologisch onderzoek bij de mens, noch studies bij proefdieren aantonen dat glyfosaat kankerverwekkend is en stelde voor om 0,5 mg per kilo lichaamsgewicht als drempel te hanteren voor de acute giftigheid van glyfosaat.

Nog was de kous niet af, want de bevindingen van EFSA weekten heel wat reacties los. Zo schreven bijna honderd academici een brief naar de Europese commissaris voor Volksgezondheid Vytenis Andriukaitis om het gevaar van glyfosaat te benadrukken. Volgens de academici nam EFSA de bewijzen van de schadelijkheid niet ernstig, nam ze in het advies niet alle beschikbare wetenschappelijke studies in overweging en baseerde ze zich niet of te weinig op openbaar verschenen studies. Andriukaitis liet in een reactie weten dat hij zich wel zorgen maakte over de uiteenlopende standpunten, maar dat het Europees Parlement en de Europese ministers overeengekomen zijn dat EFSA een doorslaggevende rol moet spelen in de toelatingsprocedure voor gewasbeschermingsmiddelen.

De Commissie lijkt nu toch een beslissing te hebben genomen en plant glyfosaat een toelating te verlenen voor de komende 15 jaar. Het ontwerp daarvoor werd naar het Europese Parlement verstuurd en bevat enkele beperkingen of begeleidende maatregelen voor het gebruik van glyfosaat. Zo moedigt de Commissie de lidstaten aan om voorzorgsmaatregelen op te nemen in de nationale wetgeving. Daarbij wordt bijvoorbeeld gedacht aan beschermende kledij voor gebruikers. De Commissie vraagt ook om de mogelijk hormoonverstorende werking van glyfosaat verder te onderzoeken.

“Als de Europese Commissie een verlenging van de vergunning aangewezen vindt, dan hopen we dat de lidstaten dat voorstel ook zullen steunen”, zo reageert koepelorganisatie European Crop Protection Association. In principe zullen de landbouwministers van de lidstaten op 7 maart de verlenging al dan niet goedkeuren.

Europees parlementslid Bart Staes hoopt alvast dat het zo’n vaart niet loopt. “Met dit ontwerpbesluit negeert de Commissie het aspect volksgezondheid”, aldus Staes, die pleit voor een globaal moratorium op het gebruik van glyfosaat uit voorzorg. “Nog erger is dat in het voorstel geen bindende voorwaarden worden opgenomen voor het gebruik van glyfosaat. Zelfs EFSA geeft toe dat er op lange termijn schade kan zijn voor zoogdieren, en dus mensen. Ook over de hormoonverstorende werking is verder onderzoek nodig. We roepen onze regering dan ook op om op 7 maart tegen de verlenging te stemmen.”