Commissie opent deur voor productievermindering

Voor de aanvang van de Europese Landbouwraad op maandagochtend hebben de Vlaamse en Waalse landbouworganisaties de drie Belgische ministers getrakteerd op een stevig ontbijt en maakten ze van de gelegenheid gebruik om hun belangrijkste eisen bij wijze van geheugensteuntje nog een laatste keer toe te lichten. Landbouwcommissaris Phil Hogan liet ondertussen weten dat de Commissie bereid is om een tijdelijke productievermindering in de melksector toe te laten, gekoppeld aan een forse verhoging van de melkpoeder- en botervoorraad. Voor de vleessector is sprake van de oprichting van een marktobservatorium.

Meteen na de aankondiging van de 500 miljoen euro crisissteun als reactie op de grote boerenbetoging van 7 september 2015 lieten de Vlaamse landbouworganisaties weten teleurgesteld te zijn dat Europa niet meer werk had gemaakt van structurele maatregelen. De voorbije maanden zette de laagconjunctuur in de landbouwsector zich onverminderd door, en dus ging de roep voor verregaande bijsturing van het huidige landbouwbeleid steeds luider klinken. Hogan pikte de noodkreet op en riep de lidstaten op om tijdens de eerstvolgende Landbouwraad – die van 14 maart – voorstellen te formuleren die het water makende schip van koers zouden kunnen doen veranderen.

De Waalse en Vlaamse landbouwministers René Collin en Joke Schauvliege bereidden in overleg met de sector een “ambitieus” gezamenlijk standpunt voor waarin producentenorganisaties en crisismaatregelen op Europees niveau centraal stonden. Vanuit Boerenbond werd de vraag gesteld om vooral werk te maken van het herstel van het evenwicht tussen vraag en aanbod, inkomensversterkende maatregelen en maatregelen op middellange termijn, zoals onder meer een verbetering van de marktmonitoring. Het Algemeen Boerensyndicaat hamerde vooral op het belang van verschillende vormen van aanbodbeheersing om het aanbod op de vraag af te stemmen. 

Om die verschillende eisen nog een laatste keer in de verf te zetten organiseerden Boerenbond en ABS samen met de Fédération Wallonne de l’Agriculture (FWA) net voor de start van de Landbouwraad een ontbijt waarop alle betrokken ministers – Joke Schauvliege, Réné Collin en Willy Borsus – uitgenodigd waren. De Waalse boeren installeerden net naast het Schumanplein een miniboerderij met koeien, kippen en ook 28 varkens – niet toevallig precies evenveel als het aantal Europese lidstaten.

“Het crisispakket van vorig jaar heeft de liquiditeitsproblemen op bedrijven die het moeilijk hebben verlicht, maar Europa heeft geen fundamentele maatregelen genomen die voor een nieuw markt- en risicobeheer op Europees niveau kunnen zorgen”, aldus Boerenbondvoorzitter Sonja De Becker. “En laat dat nu net onze belangrijkste eis zijn: structurele maatregelen die de positie van de boer in de keten versterken. Ik denk aan marktmonitoring, of een Europees kader dat boeren een rechtvaardig deel van de marges in de keten bezorgt. Ook nieuwe mechanismen die het inkomen van de boer stabiliseren en sterke producentenorganisaties zijn voor ons heel erg belangrijk.”

“Het feit dat aanbodbeheersing op de agenda staat, is een teken dat de geesten aan het rijpen zijn”, aldus ABS-voorzitter Hendrik Vandamme. “Ik denk dat niemand nog blind kan zijn voor de overproductie in de melkvee- en varkenssector. “We zijn blij dat er eindelijk aandacht aan wordt besteed en stellen vast dat het alleszins om een aanzienlijke verandering gaat ten opzichte van een paar maanden geleden, toen men enkel en alleen sprak over private opslag en een crisisbijdrage. Maar zolang je de crisis niet aan de bron aanpakt, blijft zo’n bijdrage een druppel op een hete plaat.”

Ook Vlaams landbouwminister Joke Schauvliege beseft dat het huidige beleid onvoldoende zoden aan de dijk brengt. “Daarom hebben we een duidelijk en krachtig Belgisch standpunt voorbereid”, aldus Schauvliege. “We vragen structurele maatregelen en we zoeken daarvoor zo veel mogelijk bondgenoten. Crisissteun is een oplossing voor de korte termijn, maar biedt boeren geen structurele oplossing. Ook vandaag zullen we opnieuw op zoek gaan naar bondgenoten om bijvoorbeeld voor de varkenssector bakens te kunnen verzetten. Spanje is bijvoorbeeld een medestander, bij Nederland en Duitsland ligt het dan weer moeilijker. Maar goed, het is positief vast te stellen dat er initiatief van de Commissie komt. Men voelt aan dat de crisis aanhoudt en dat er iets moet gebeuren.”

In de loop van de dag werd bekend dat de Commissie een nieuw pakket crisisbestrijdende maatregelen klaar heeft. Landbouwcommissaris Hogan zou bereid zijn om maatregelen in te voeren waarbij boeren hun productie verminderen in ruil voor een vergoeding vanuit Europa. “De modaliteiten van die maatregel moeten nog gefinaliseerd worden door de Commissie en ik hoop dat we ze binnenkort kunnen aankondigen aan de lidstaten”, aldus Hogan. Concreet is Hogan bereid om voor de melkveehouderij een tijdelijke, vrijwillige productiebeperking op Europees niveau toe te laten. 

Om deze sector te beschermen tegen prijsdalingen stelde Hogan daarnaast een verdubbeling voor van de melkpoedervoorraad tot 218.000 ton en de botervoorraad tot 100.000 ton. Wat de varkenssector betreft, wil Hogan de maximale overheidssteun niet verhogen van 15.000 euro tot 20.000 à 30.000 euro, zoals vanuit de sector gevraagd was. Een verhoging van dat plafondbedrag zou volgens hem "minstens zeven maanden" in beslag nemen. Hogan is wel voorstander van de oprichting van een marktobservatorium voor de vleessector en overweegt ook een nieuwe steunregeling voor de private opslag van varkensvlees.