Colistine gebruiken in diergeneeskunde wordt een taboe

De ontdekking van een nieuwe vorm van colistine-resistentie, eerst in China en vervolgens in verschillende Europese landen, alarmeert het Voedselagentschap en het kenniscentrum inzake diergeneeskundig antibioticumgebruik AMCRA. Zij vragen dierenartsen om zoveel mogelijk preventieve maatregelen toe te passen en te adviseren. Als een behandeling met antibiotica zich opdringt, dienen ze na te gaan of de dieren kunnen genezen met alternatieven voor colistine. De ongerustheid is zo groot omdat de nieuwe vorm van resistentie overgedragen kan worden tussen bacteriën van dier en mens.

Eind november geraakte bekend dat in China een nieuwe vorm van colistine-resistentie werd teruggevonden in bacteriën op vlees, in landbouwdieren en in ziekenhuispatiënten. Als er in het verleden al resistentie tegen colistine in de diergeneeskunde gerapporteerd werd, dan werd dit toegeschreven aan relatief onstabiele mutaties ter hoogte van het bacterieel chromosoom. De kans op verspreiding schatte men beperkt in. Nu liggen de kaarten heel anders want gaat het om een horizontaal overdraagbare resistentie die zich snel kan verspreiden onder bacteriën.

Colistine wordt in de humane geneeskunde beschouwd als één van de laatste behandelopties tegen een aantal multiresistente bacteriën. Verschillende Europese landen waren dus gealarmeerd door de ontdekking in China. Zij gingen na of het nieuwe resistentiegen ook bij hen voorkomt. Dat bleek effectief het geval in bacteriestammen (salmonella, E. coli) van varkens en pluimvee die gehouden worden in het Verenigd Koninkrijk, Denemarken, Nederland, Frankrijk en ook in België.

Om te voorkomen dat dit nieuwe resistentiegen verder geselecteerd en verspreid zou worden, moet het gebruik van colistine bij dieren tot een absoluut minimum beperkt worden. Daarom vragen het Voedselagentschap en het kenniscentrum AMCRA aan dierenartsen om preventief tewerk te gaan en zo veel mogelijk alternatieven te gebruiken als een behandeling met antibiotica zich alsnog opdringt. Alternatieven voor colistine zijn beschreven in het door AMCRA gepubliceerde formularium voor verantwoord gebruik van antibacteriële middelen bij varkens, rundvee en pluimvee.