Boerenbond in de clinch met natuur- en milieuorganisaties over “falend mestbeleid”

“Ook nieuwe MAP7 is ontoereikend”

De Europese Nitraatrichtlijn schrijft een drempelwaarde van 50 miligram nitraat per liter voor. In Vlaanderen wordt die grens nog bij meer dan één op vijf meetpunten overschreden, zeggen de milieuorganisaties op basis van cijfers van de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) over het winterseizoen 2025-2026.

Het vorige mestactieplan (MAP6) liep vier jaar, van 2019 tot en met 2022. “Begin 2025 werden een beperkt aantal bijkomende maatregelen genomen, maar het is nog wachten op het finale mestactieplan (MAP7)”, zegt landbouwexperte Sofie Bracke van Bond Beter Leefmilieu. Zij benadrukt dat "het ontwerp van dit MAP7 dit jaar door de Vlaamse administratie als ontoereikend bestempeld werd. Toch lijkt de Vlaamse regering dat ontoereikende mestactieplan ongewijzigd te willen laten tot eind dit jaar. Onverantwoord."

“Natuur- en milieuorganisaties zaten mee aan tafel”

Boerenbond is bijzonder boos om het persbericht van de natuur- en milieuorganisaties. “Dit is bijzonder grof en totaal losgekoppeld van de realiteit op het terrein”, klinkt het. “Wat deze organisaties in hun communicatie gemakshalve verzwijgen, is dat de zogenaamde ‘beperkte bijkomende maatregelen’ waar ze naar verwijzen, exact de maatregelen zijn die in 2023 gezamenlijk werden onderhandeld tussen de landbouw-, milieu- en natuurorganisaties. Sinds begin 2025 passen landbouwers deze maatregelen ook effectief toe op het terrein, conform de afspraken binnen MAP7.”

Volgens Boerenbond is dat juridisch nog niet definitief vastgesteld. “Het is betreurenswaardig dat Vlaanderen nalaat dit juridisch definitief vast te stellen, terwijl het wel al in voege is sinds begin 2025. Maar dat is vandaag louter een juridische formaliteit, geen gebrek aan uitvoering. Dit persbericht is een slag in het gezicht van duizenden landbouwers die elke dag inspanningen leveren om de waterkwaliteit te verbeteren”, reageert Boerenbond bijzonder scherp.

“Zonder nuance wordt landbouw opnieuw aan de schandpaal genageld. De vraag dringt zich op of het hier nog gaat over degelijk milieubeleid dan wel over het laten oplopen van dwangsommen”, aldus de organisatie. “Wie echt begaan is met de waterkwaliteit, zou moeten erkennen dat er op het terrein grote stappen vooruit zijn gezet.”

“Cijfers spreken voor zich”

Bovendien stelt Boerenbond vast dat één van de cruciale afspraken uit het akkoord van 2023, namelijk een grondige evaluatie van het MAP-meetnet waarop de impact van landbouw wordt beoordeeld, tot op vandaag nog niet is opgestart. “Het is onaanvaardbaar zware conclusies te trekken en extra druk te legen op landbouwers, terwijl de objectieve meetbasis zelf niet geëvalueerd wordt.”

Tegelijk wijst de landbouworganisatie erop dat de cijfers die de milieu- en natuurorganisaties in hun persbericht meegaven, niet de laatste beschikbare cijfers zijn. In het voorbije winterjaar lag de overschrijding nog op 11,5 procent van de meetpunten, stelt Boerenbond. Het spreekt van een zeer sterke daling tegenover het begin van MAP6, toen nog ongeveer 32 procent van de meetpunten een overschrijding vertoonde. “Deze trend bewijst dat het ingezette beleid werkt en dat verdere vooruitgang tijd en stabiliteit vergt, geen publieke afrekeningen.”

Boerenbond benadrukt dat echt werk maken van betere waterkwaliteit moet gebeuren samen met de landbouwers, “niet door hen telkens opnieuw publiek te viseren”. “Onze landbouwers doen wat van hen gevraagd wordt, vaak meer zelfs. Het minste wat ze mogen verwachten, is respect voor hun inspanningen en een eerlijk debat op basis van feiten,” besluit voorzitter Lode Ceyssens.