In twee jaar tijd een derde minder Mestbankboetes

Het laatste Mestrapport van de Mestbank verscheen in december 2024. De meest recente cijfers over Mestbankboetes gingen toen nog over 2023. Toen was er nog een opvallende stijging (+85%) van het totaal boetebedrag tegenover 2022, terwijl het aantal boetes net licht daalde. De stijging was vooral toe te schrijven aan zes boetes voor mestverwerkingsinstallaties, goed voor samen meer dan 2,2 miljoen euro.

Met de cijfers die De Roo opvroeg, kan intussen de evolutie van Mestbankboetes van de voorbije vier jaar in kaart worden gebracht. Daaruit wordt duidelijk dat in 2024 en 2025 zowel het aantal boetes als het totale boetebedrag een sterke daling hebben ingezet. Waar het aantal opgelegde boetes in 2022 en 2023 nog rond de 5.000 lag, zakte dat in 2025 naar ongeveer 3.000. Ook het totale boetebedrag daalde voor het tweede jaar op rij.

“In 2025 is de sterke daling van het totale boetebedrag in belangrijke mate te verklaren door het uitblijven van uitzonderlijk hoge dossiers”, aldus De Roo. “In 2024 werd het totaalbedrag nog sterk beïnvloed door enkele zware boetes.”

Sterke stijging in boetes op inzaai vanggewassen

De meeste boetes in 2025 hadden betrekking op administratieve verplichtingen en nutriëntenbeheer. Zo werden 1.274 boetes opgelegd voor het niet of laattijdig indienen van de aangifte. NER-boetes blijven eveneens een belangrijke categorie met 639 dossiers, al ligt dat aantal lager dan een jaar eerder. Opvallend is de sterke stijging van het aantal boetes voor het niet of onvoldoende inzaaien van vanggewassen. In 2025 werden hiervoor 386 boetes uitgeschreven, een veelvoud van het aantal in 2024. Ook het bijhorende boetebedrag nam sterk toe.

"De daling van zowel het aantal boetes als het uitgeschreven boetebedrag is een goede zaak", stelt De Roo. "Bewust misbruik en doelbewust wangedrag moeten streng aangepakt worden, omdat ze de geloofwaardigheid van correcte landbouwers ondermijnen. Maar een kleine of eenmalige vergissing, zeker wanneer het gaat om complexe administratieve regels, mag nooit leiden tot buitensporige gevolgen.”

Gevolg van controle, wetgeving en nalevingsgedrag

Sinds het Landbouwakkoord van 2024 is de aanpak van lichte administratieve overtredingen gewijzigd. Wanneer zich in de drie voorgaande jaren geen gelijkaardige overtreding heeft voorgedaan, kiest de Mestbank nu sneller voor een waarschuwing in plaats van een boete.

Vlaams minister van Landbouw en Omgeving Jo Brouns (cd&v) ziet in de dalende evolutie van het aantal boetes een logisch gevolg van de combinatie van accenten in controle, aanpassingen aan wetgeving en individueel nalevingsgedrag van landbouwers en mestverwerkers. “Ik concludeer daaruit dat steeds meer landbouwers erin slagen te voldoen aan de wetgeving”, klinkt het.

"De evolutie in de Mestbankboetes toont dat handhaving en bewustwording hand in hand kunnen gaan. Door in te zetten op gerichte controle en redelijkheid in de sanctionering versterken we zowel de naleving als het draagvlak in de sector", besluit Stijn De Roo.