Bart Staes hekelt schijntransparantie omtrent glyfosaat

"Schijntransparantie." Dat zegt Europees parlementslid Bart Staes (Groen) over de 'reading room' die Monsanto en enkele andere fabrikanten die ijveren voor een markttoelating voor glyfosaat in Brussel hebben geïnstalleerd. De Glyphosate Task Force wil critici inzage geven in tientallen studies die zouden doen besluiten dat glyfosaat niet kankerverwekkend is, maar Staes hekelt de geheimdoenerij.

Zeggen dat glyfosaat controversieel is, is een open deur intrappen. Eind juni verlengde de Europese Commissie de vergunning voor het veelgebruikte basisproduct in onkruidverdelgers nadat de lidstaten er geen overeenstemming over hadden kunnen bereiken. Voorstanders van een vergunning, waaronder België, schermen met een studie van de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) die moet aantonen dat het onwaarschijnlijk is dat glyfosaat kankerverwekkend is.

Critici zoals de Europese groenen verwijzen naar een andere studie, van het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC), dat net van een 'waarschijnlijk risico' spreekt. EFSA zegt daarover dat IARC, een adviesorgaan van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), geen toegang had tot studies die zijn eindoordeel hadden kunnen veranderen. De groenen willen die studies graag raadplegen en voeren daarover gesprekken met EFSA.

Intussen heeft de Glyphosate Task Force in Brussel een leeskamer geïnstalleerd om 71 van die studies te kunnen inkijken. Dinsdagmiddag was Bart Staes aan de beurt. Hij klaagt aan dat geïnteresseerden geen persoonlijke spullen in de kamer mogen meenemen, dat veel documenten gecensureerd zijn en dat de studies honderden, soms duizenden pagina's dik zijn. "Dit is schijntransparantie van Monsanto en de andere bedrijven in de GTF", klinkt het kritisch.

Wanneer verkozen volksvertegenwoordigers toegang vragen tot documenten om met kennis van zaken te oordelen, is het volgens Bart Staes niet aan privébedrijven om te bepalen wat ze wanneer en waar ter beschikking stellen. Dit is nochtans precies wat er vandaag gebeurt in het Europese glyfosaat-dossier. Hij valt ook over de verstrengeling van EFSA en de bedrijfswereld. Staes en enkele andere groenen hielden woensdagochtend een protestactie aan de ingang van de reading room.

Donderdag zitten de groenen opnieuw met EFSA aan tafel over het vrijgeven van de studies. Gebeurt dat niet, dan dreigen ze EFSA voor de rechter te dagen. "De essentie van essentie van wetenschap is dat wetenschappers de uitkomsten van andermans onderzoek tegen het licht kunnen houden en verifiëren", zo benadrukt Staes. Gaat EFSA op hun vraag tot openbaarmaking in, dan riskeert het agentschap door Monsanto en co vervolgd te worden wegens het vrijgeven van commercieel gevoelige informatie, luidt het.