Afrika kreunt onder droogste periode in 20 jaar

Afrika kreunt onder één van de droogste periodes in 20 jaar. Kinderen raken ondervoed, er is te weinig zuiver drinkwater en de nationale voedselreserves staan op een gevaarlijk laag pitje. De extreme droogte wordt in de eerste plaats gelinkt aan de klimaatverandering die de temperatuur de hoogte in jaagt, maar de situatie wordt verder in de hand gewerkt door het weerfenomeen El Niño. Dit verschijnsel duikt om de drie tot zeven jaar op en ontstaat door de opwarming van het zeewater langs de evenaar in de Stille Oceaan.

Hoewel de gevolgen van El Niño in Latijns-Amerika en Azië voelbaar zijn, zijn ze het meest catastrofaal voor Afrika. De situatie is er momenteel dramatisch. Talloze oogsten mislukken en miljoenen mensen kunnen het zich niet veroorloven om dagelijks te eten. Maar de droogte gaat om veel meer dan voedsel- en watertekorten, waarschuwt het Nederlandse Rode Kruis. Noodsituaties ontwrichten een hele maatschappij. Ouders laten hun kinderen niet meer naar school gaan omdat ze op de velden moeten werken en soms stoppen ze hun kinderen in de prostitutie om geld te verdienen.

Tal van landen hebben projecten opgestart om het tij te keren. In Burkina Faso wordt een pijplijn aangelegd die water vanuit de Zigadam naar de hoofdstad moet voeren. Zuid-Afrika sloot onlangs een deal met Iran om meer waterzuiveringsstations te bouwen die zout zeewater in drinkwater omzetten. De Wereldbank investeerde vier miljoen dollar in ‘de grote groene muur’, een beboste streek van 15 kilometer breed, van Senegal tot Djibouti in het westen van Afrika. Die moet de groeiende verwoestijning tegengaan.

Volgens de Landbouw- en Voedselorganisatie van de Verenigde Naties (VN) kende het Afrikaanse continent de voorbije 20 jaar 136 periodes van droogte. De situatie is het ergst in het oosten en het zuiden van Afrika. In Oost-Afrika worden vooral Ethiopië en Somalië getroffen. Daar alleen verkeren 15 miljoen mensen in nood en is er minstens 100 miljoen dollar financiële hulp nodig om de situatie niet verder te laten escaleren. Zo start binnen een kleine maand het teeltseizoen in Ethiopië, maar door de droogte hebben de boeren er geen zaden. Nochtans moet deze oogst voorzien in 85 procent van de nationale voedselreserves van het komende jaar.

Ook Zimbabwe, Mozambique, Lesotho en Malawi kennen voedselproblemen door de droogte. Malawi, Lesotho en Zimbabwe kondigden nationale droogterampen af en ook in Mozambique geldt code rood. De gevolgen kunnen catastrofaal zijn, want zo'n 70 procent van de bevolking in het zuiden van Afrika haalt zijn voedsel en inkomen uit de landbouwproductie.