"Aanbodtekort snelste weg naar meer marktmacht"

Ter voorbereiding van de Landbouwraad van maart polst landbouwminister Joke Schauvliege naar de insteek van de landbouworganisaties: waar moet het met het Europees landbouwbeleid naartoe? Meer hefbomen voor een efficiënte aanbodbeheersing is alvast voor ABS-voorzitter Hendrik Vandamme cruciaal. “Een (beperkt) aanbodtekort is het beste wapen om marktmacht te bekomen”, aldus Vandamme, die daarvoor een belangrijke taak ziet weggelegd voor producentenorganisaties.

Op initiatief van het Nederlands voorzitterschap van de Europese Landbouwraad wordt aan de lidstaten gevraagd om na te denken over maatregelen die de crisis in de sector zouden kunnen verlichten. Dat verzoek kwam er na de laatste Landbouwraad, waar de crisis in de melkvee- en varkenshouderij slechts aan bod kwam tijdens een lunchvergadering. Minister Schauvliege speelde de vraag alvast door aan de sectororganisaties. Voor het Algemeen Boerensyndicaat is het alvast zo klaar als een klontje dat het Europees landbouwbeleid voor een groot stuk verantwoordelijk is voor de huidige crisis.

“De Europese Commissie moet dringend haar verantwoordelijkheid nemen en werken aan structurele oplossingen”, aldus voorzitter Hendrik Vandamme. “De financiële crisisbijdragen die reeds zijn uitbetaald waren enkel een doekje voor het bloeden! We wachten op structurele maatregelen en daar moet Europa een kader voor opmaken, waarbinnen de sector samen met de hele keten goede en duurzame akkoorden kan opmaken. Dat kan met behulp van interprofessionele akkoorden, die een dwingend karakter moeten krijgen. Ook een bemiddelaar met een sterke bevoegdheid is wenselijk.”

Daarnaast toont ABS zich ook een vurig pleitbezorger van het afstemmen van het aanbod op de vraag. “Een eenzijdige schaalvergroting om bulkproducten te produceren is niet zaligmakend”, denkt Vandamme. “Om de wereldmarkt te veroveren zijn andere randvoorwaarden nodig, zeker vanuit Vlaanderen. Maar is deze ambitie niet te hoog gegrepen voor onze Vlaamse land- en tuinbouwbedrijven? Zij die zich sterk genoeg voelen kunnen de sprong wagen, maar voor vele andere ligt de enige hoop in de binnenlandse markt. Voor hen moet binnen het Ketenoverleg ruimte en een werkbaar en respectvol kader worden gecreëerd.”

De sleutel ligt voor Vandamme bij datzelfde Ketenoverleg. “We merken dat de deelnemers van het Ketenoverleg moeite hebben om over de brug te komen met crisisbijdragen, vooral als dit niet gepaard gaat met een vorm van aanbodbeheersing van de kant van de landbouw”, aldus Vandamme. “Wij, ABS-boeren weten al lang dat een (beperkt) aanbodtekort het beste wapen is om marktmacht te bekomen. Volgens ons moet aanbodbeheersing of afstemming van de productie op de vraag de corebusiness zijn van de op te richten producentenorganisaties.”

Eerder had ook Boerenbond zich al laatdunkend uitgelaten over de houding van Commissie, die een brede discussie over de marktwerking degradeert tot “een gesprek tussen de soep en de patatten”. Boerenbond-voorzitter Sonja De Becker toont zich voorzichtig positief over het feit dat er nu “op z’n minst een opening gecreëerd is voor een debat over nieuwe, bijkomende maatregelen”. Wij hebben onze eisenbundel al kenbaar gemaakt tijdens de Europese betoging in september en zullen die opnieuw aan de ministers bezorgen”, zo klinkt het. “Het wordt nu hoog tijd dat ook Europa zijn verantwoordelijkheid opneemt.”