Wervel roept op tot bezinning over afschaffing quotum

Dit najaar presenteren de overheid en de melkveesector het tijdsplan waarmee ze de afschaffing van de melkquota in 2015 willen voorbereiden. Wervel roept de betrokken partijen op om eerst nog eens de pro's en contra's van het quotumsysteem op een rijtje te zetten. De organisatie vindt zelf dat het pleidooi voor de afschaffing van kortzichtigheid getuigt. "Volop uitbreiden zonder quotum te moeten kopen, klinkt goed. Het nadeel is echter dat andere boeren in Europa dat ook zullen kunnen", zo luidt het.

Op de Europese top van 2003 in Luxemburg werd besloten dat de melkquotering verdergezet wordt tot en met 31 maart 2015. Als een meederheid het systeem wil beëindigen, hoeft er niets te gebeuren. De kans is groot dat tijdens de 'health check' van het Europese landbouwbeleid in 2008 zal beslist worden om het quotasysteem niet te behouden.

Eén van de belangrijkste argumenten om de quota af te schaffen, heeft te maken met de liberalisering van het zuivelbeleid: indien de bescherming van de Europese zuivelmarkt wordt afgebouwd, lijkt het logisch dat boeren niet langer met handen en voeten gebonden blijven aan productiebeperkingen. Wervel legt zich niet neer bij deze redenering. "Het lijkt wel alsof de EU aan de zijlijn staat en dat anderen beslissen wat zij moet doen. De werkelijkheid is anders: de EU kan wel degelijk haar prioriteiten stellen. Bovendien staat de WTO toe om gevoelige producten te beschermen, en zuivel is wel degelijk een gevoelig product".

Dat de EU haar marktaandeel op de zuivelmarkt kan consolideren door een productie-uitbreiding na de afschaffing van de quota, houdt volgens Wervel geen steek. "De 5 procent van de productie die goedkoop naar de wereldmarkt moet, haalt de 95 procent die op de Europese markt wordt afgezet in prijs omlaag. De wereldmarkt is een gigantische verliespost en geen lucratieve markt". De ngo erkent wel dat de quota als productierecht veel geld wegzuigen uit de landbouwsector en daardoor bedrijfsovernames in gevaar brengen. "Het is echter vooral een probleem in België en Nederland. Dat mag geen reden zijn om het systeem in heel Europa af te schaffen".

Wervel vreest dat de afschaffing van de quota zal leiden tot langdurige periodes van lage melkprijzen. Bovendien zal de ermee gepaard gaande schaalvergroting het uitzicht van de melkveehouderij totaal veranderen. "Ongeveer 85 procent van de Europese melkveehouders zal zijn bedrijf op middellange termijn moeten stopzetten. Het gaat om 983.000 boeren, dat is dramatisch. Het afwisselende open landschap met koeien in de wei, zal voor een groot deel verdwijnen. In sommige regio's zal de melkveehouderij zelfs helemaal verdwijnen".

Als het van Wervel afhangt, beslissen de Europese landbouwministers volgend jaar om de quotering na 2015 met onbepaalde tijd te verlengen. "Er moet onderzoek gedaan worden naar de mogelijkheden om te komen tot een flexibel melkquotumsysteem. Van uitbreiding van dat quotum kan in elk geval geen sprake zijn, zolang een kostendekkende melkprijs voor de Europese melkveehouderij niet bereikt is", klinkt het strijdvaardig.(KS)

Meer informatie: Afschaffing van de melkquotering: een historische vergissing?