Kilometerlange omheining houdt everzwijnen niet tegen bij Limburgse bessenteler
nieuwsHet fruitbedrijf van Luc Vandebroeck in Koersel, bij Beringen, kreeg afgelopen weekend opnieuw ongewenst bezoek. Een groep everzwijnen richtte er schade aan op de percelen met blauwe bessen. Ondanks de bestaande omheining slaagden de dieren erin om via een aanpalende woonwijk het terrein binnen te dringen. De schade brengt niet alleen extra werk met zich mee, maar legt ook de verborgen kosten van preventie bloot. “Het is frustrerend dat de dieren ondanks alle inspanningen toch nog binnen geraken”, vertelt de teler.
Een achttal everzwijnen werd door een buurman opgemerkt tijdens twee opeenvolgende nachten. De grootste schade bevindt zich momenteel niet bij de planten zelf, maar op de grasstroken tussen de rijen blauwe bessen. De dieren woelden de bodem volledig om, waardoor een ongelijke ondergrond met soms diepe kuilen ontstond.
Dat zorgt voor praktische problemen en veiligheidsrisico's tijdens de werkzaamheden op het terrein, net nu de snoei volop bezig is. “Tijdens het snoeien moeten we over een beschadigde en ongelijke ondergrond lopen, met risico op verstuikingen”, vertelt Vandebroeck.
Ook het klepelen van het snoeihout verloopt moeilijker doordat de machine vastloopt op de omgewoelde bodem. Vooraleer de snoeiwerken normaal kunnen worden voortgezet, moeten de beschadigde grasstroken opnieuw worden geëgaliseerd. “Als we niets doen, wordt het een modderpoel en krijgen we de grond achteraf niet meer gelijkgetrokken.” Het opnieuw egaliseren van de grasstroken kostte de fruitteler al een halve dag werk. Tijd die hij liever aan andere werkzaamheden op het bedrijf had besteed.
Al 20 jaar terugkerende overlast
Het is niet de eerste keer dat everzwijnen de percelen van de teler opzoeken. De problematiek sleept volgens Vandebroeck al 20 jaar aan. Het bedrijf beschikt over ongeveer zes hectare blauwe bessen, verspreid over verschillende percelen tussen weilanden en natuurgebied. Ook afgelopen zomer werden een aantal percelen getroffen. Toen trokken de dieren tussen de planten door, waarbij takken afbraken en op de grond terechtkwamen.
De teler doet al jaren grote inspanningen om de dieren buiten zijn plantage te houden. Zo plaatste hij in totaal meer dan 2,5 kilometer aan omheining, grotendeels met elektrische bedrading. Die afrastering moet niet alleen everzwijnen, maar ook reeën en wolven buitenhouden.
Na het meest recente voorval plaatste Luc nog eens honderd meter extra schrikdraad. De dieren waren erin geslaagd om via de achtertuinen van een aanpalende woonwijk het perceel binnen te dringen. Een toegangsweg die hij niet meteen had verwacht.
Anderhalve werkdag per maand aan preventie
De zichtbare schade is volgens Vandebroeck slechts een deel van het verhaal. Ook de preventie vraagt heel wat tijd en inspanningen. De elektrische omheining moet ongeveer drie keer per week gecontroleerd worden om na te gaan of er nog voldoende spanning op staat. Daarnaast moet de begroeiing langs de afrastering regelmatig worden vrijgemaakt.
Voor het controleren en onderhouden van de omheining rekent de teler op ongeveer één uur per keer. Dat loopt op tot twaalf uur per maand, of anderhalve werkdag per maand. “Als je dan ziet dat de dieren ondanks al die inspanningen toch nog ergens binnen geraken, is dat frustrerend." Ook de aanleg van de omheiningen vergde een aanzienlijke investering in tijd. Daar werd in totaal ongeveer drie maanden aan gewerkt. "De werkelijke kost van de preventie, daar begin ik niet aan te tellen", klinkt het.
Limburg goed voor ruim de helft van de schadegevallen
De overlast door everzwijnen is volgens de blauwfruitteler niet beperkt tot zijn bedrijf. Ook op andere plaatsen in Beringen en de rest van Limburg worden landbouwers ermee geconfronteerd. In Limburg bevindt zich de grootste populatie everzwijnen van Vlaanderen. Vorig jaar werden er in de provincie 942 schadegevallen geregistreerd, goed voor ruim 61 procent van de 1.528 schadegevallen in heel Vlaanderen.
Voor Vandebroeck is een nieuwe aanvraag tot schadevergoeding alvast geen optie. In het verleden diende hij al eens een schadedossier in, maar na maanden wachten kreeg hij te horen dat er geen aanspraak op vergoeding mogelijk was omdat everzwijnen als bejaagbaar wild worden beschouwd. De kosten voor de schade, de bijkomende werkuren en de preventieve maatregelen blijven daardoor volledig voor rekening van het bedrijf.
Ook de cijfers over de schadevergoeding roepen vragen op. Sinds de invoering van de regeling werden 294 dossiers ingediend, maar slechts één dossier werd effectief uitbetaald.
Bron: Eigen berichtgeving
