VIB strikt toonaangevende plantenbiotechnoloog

Friml is een van de 22 onderzoekers die geselecteerd zijn om via het Odysseusproject aan een Vlaamse universiteit aan de slag te gaan. Vorig jaar is de stamcelonderzoekster Catherine Verfaillie op die manier van de Verenigde Staten naar Leuven teruggekeerd. Die overstap was voor de minister van Wetenschapsbeleid Fientje Moerman (Open VLD) de prestigieuze start van Odysseus, het terugkeerprogramma waarvoor ze jaarlijks 12 miljoen euro vrijmaakt. Dit jaar haalt Odysseus dertien Belgen over de streep om terug naar ons land te keren. Negen buitenlanders komen op dezelfde manier aan een Vlaamse universiteit werken. Het doel is dat de Vlaamse Gemeenschap over drie jaar 15.000 onderzoekers meer telt dan in 2001.

De Tsjech Jiri Friml is door de internationale jury van Odysseus als eerste naar voren geschoven, en kan daardoor de komende vijf jaar zo'n zes miljoen euro Vlaamse subsidies aan zijn onderzoek besteden. Hij had zijn oog laten vallen op het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB), dat aan de Universiteit Gent is verbonden. Tot grote tevredenheid van professor Dirk Inzé, die aan het hoofd van het instituut staat.

"Ondanks zijn jonge leeftijd staat Friml in de top-twintig van meest geciteerde onderzoekers in de plantenbiotechnologie", legt Inzé uit. "Hij heeft al heel wat belangrijke bijdragen geleverd aan de zoektocht naar processen die de groei van planten reguleren: waarom groeien bijvoorbeeld de wortels naar beneden en de bladeren naar boven? De antwoorden daarop kennen we nu iets beter, dankzij het onderzoek van Friml. Daarom zijn we bijzonder verheugd over zijn komst vanaf 1 oktober".

"Ik wil altijd weten waarom iets op een bepaalde manier in elkaar zit", zegt Friml over zichzelf. "Ik begin nooit een onderzoek met bijvoorbeeld als uitgangspunt: hoe kunnen we de aardbeien groter en roder maken, zodat we er meer van kunnen verkopen?" Dat anderen zich op zijn onderzoek baseren om daar commerciële toepassingen van te maken, is voor Friml geen enkel probleem. "Integendeel, dat is een verrijking, zolang ikzelf dat niet moet doen".

De wisselwerking met de bedrijfswereld is precies ook een van de troeven van het VIB. Door bedrijven zoals Bayer, Devgen en BASF op de campus aan te trekken, is er in Gent een soort 'plantenbiotechnologie-vallei' ontstaan. Dat er met overheidsgeld buitenlanders worden aangetrokken om daaraan mee te werken, vindt Jiri Friml een goede zaak. "Eigenlijk doet Vlaanderen wat de Verenigde Staten al lang doen: toppers uit het buitenland halen. Het enige verschil is dat het in de VS ten koste gaat van de investeringen in het onderwijs. In de plaats van zelf veel geld in de scholen te steken, laten ze dat over aan de andere landen. En degenen die er in dat buitenlandse onderwijs bovenuit steken, plukken ze daarna toch gewoon weg".(KS)

Lees ook: Interview: Wout Boerjan (VIB): "Gent blijft wereldtop in groene biotechnologie"