FAVV en FOD strijden samen tegen antibioticaresistentie

Als reactie op de krantencommentaren lichten het Voedselagentschap (FAVV) en de FOD Volksgezondheid in een gezamenlijk persbericht hun rol en de samenwerking inzake de problematiek van ESBL-antibioticaresistentie toe. "We zijn ons bewust dat een vermindering van het antibioticagebruik in zowel gezondheidszorg als veeteelt nodig is en dat alle betrokken sectoren daartoe de nodige inspanningen moeten leveren."

ESBL is een verzamelnaam voor een groep enzymen die door bacteriën gemaakt worden. Deze enzymen kunnen bepaalde soorten antibiotica hydrolyseren, waardoor ze onwerkzaam worden voor de behandeling van dergelijke bacteriën. "Resistentie tegen antibiotica is een niet te onderschatten probleem en het is belangrijk om de bevolking hierover juiste informatie te verschaffen", erkennen het FAVV en de FOD Volksgezondheid.

De uitspraken van de woordvoerder van het Voedselagentschap dat een eerste verbetering van de situatie zichtbaar is bij pluimvee zijn correct, ook al blijft het aantal positieve gevallen nog hoog.

Er is een daling van het aantal ESBL-producerende bacteriën bij pluimvee van 77,5 procent in 2011 (289 monsters), 53 procent in 2012 (386 monsters) naar 37 procent voor 2013 (170 monsters). Wel is het zo dat in het merendeel (>77% van 2011 tot 2013) van de onderzochte stalen kip E.coli wordt aangetroffen. E.coli wordt als indicatororganisme gebruikt om de algemene hygiënetoestand te schetsen. Die blijkt bij rund- en varkensvlees beter: in minder dan een vijfde van de stalen werd de afgelopen drie jaar E.coli gevonden.

Het FAVV co-financiert sedert twee jaar het AMCRA (Antimicrobial Consumption and Resistance in Animal) onder het voorzitterschap van professor Jeroen De Wulf. Via dit kenniscentrum wordt aan sensibilisering gedaan van de landbouwers en de dierenartsen, wordt de situatie in kaart gebracht en worden gidsen voor het verantwoord antibioticumgebruik opgesteld. AMCRA geeft ook adviezen over hoe men het gebruik van antibiotica in de diergeneeskunde kan laten dalen door meer in te zetten op preventieve maatregelen zoals vaccinatie, betere voeding, goede hygiëne, bioveiligheid,...

Het is absoluut juist dat het verhitten van rauw vlees bacteriën doodt en zo de overdracht van resistentie onmogelijk maakt. Het Voedselagentschap wenst ook te benadrukken dat het met zijn huidig monitoringprogramma op ESBL voorloopt op een Europese beschikking. De EU zal alle lidstaten verplichten om vanaf 2014 monitoringprogramma's uit te voeren op antimicrobiële resistentie van onder meer Salmonella, Campylobacter en E.coli bij pluimvee, varkens en rundvee. Zo wil de Europese Commissie een overzicht krijgen van de Europese situatie.

Wat betreft de kritiek op de analysemethode, "deze is wetenschappelijk onderbouwd. Het Wetenschappelijk Instituut voor Volksgezondheid is het Nationaal Referentie Laboratorium", alsnog beide overheidsorganisaties.

Nog deze week benadrukte de Wereldgezondheidsorganisatie tijdens haar jaarlijkse algemene vergadering de noodzaak om in alle sectoren actie te ondernemen om de antibioticaresistentie terug te dringen. Resistente kiemen zoals ESBL zijn een bedreiging voor de volksgezondheid omdat ze de adequate behandeling van infecties bemoeilijken.

Daarom investeert de FOD Volksgezondheid sinds 1999 via het 'Belgian Antibiotic Policy Coordination Committee' in het verlagen van het antibioticagebruik bij de bevolking. Het BAPCOC ontwikkelde guidelines voor de artsen rond het verantwoord gebruik van antibiotica, zette een serie publiekscampagnes op om de bevolking te sensibiliseren en richtte speciale antibioticateams op in alle Belgische ziekenhuizen. Ook de handhygiëne in de ziekenhuizen werd aangepakt als wapen in de strijd tegen de stijgende resistentie.

Meer info: Jaarverslag 2012 van het FAVV (p.136)