"Consument wil oorsprong van zijn voeding kennen"

Steeds meer consumenten willen weten waar hun voeding vandaan komt, hetzij om de lokale landbouwers te ondersteunen, hetzij om hun ecologische voetafdruk te verkleinen of zekerheid te hebben over de veiligheid van hun voeding. Test-Aankoop is voorstander van een duidelijke herkomstvermelding, zonder vage of misleidende formuleringen. In 2014 worden daarover nieuwe Europese regels van kracht.

Volgens de Eurobarometer van dit jaar hecht 56 procent van de Belgen veel belang aan de oorsprong van zijn voeding. Test-Aankoop vroeg een groot aantal consumenten online naar hun mening en stelt vast dat er een vrij grote voorkeur is – bij zowat de helft van de ondervraagden – voor producten uit eigen land.

"Helaas is dit niet altijd gemakkelijk te achterhalen, door bijvoorbeeld onnauwkeurige vermeldingen, misleidende afbeeldingen en een verschil tussen de plaats van herkomst en van productie", betreurt Test-Aankoop. De consumentenorganisatie doet de situatie uit de doeken en werpt een kritische blik op de aangekondigde veranderingen vanaf 2014.

Momenteel is de vermelding van de oorsprong enkel verplicht voor een reeks (vooral onverwerkte) producten, zoals rund- en kalfsvlees, eieren, gevogelte uit niet-EU-landen, vis, vers fruit en verse groenten, honing, olijfolie en wijn. Op alle andere eetwaren moet de herkomst enkel worden aangeduid als er een risico bestaat dat de consument wordt verward of misleid.

"Maar wat betekent verwarring? Hoe zit het bijvoorbeeld met de afbeelding van de Franse vlag op een stokbrood dat geproduceerd is in Nederland? Of met letters in Griekse stijl op yoghurt die in Spanje is gemaakt?" Dergelijke trucjes om de consument doelbewust te misleiden, vindt Test-Aankoop onaanvaardbaar.

Daarentegen zijn er ook fabrikanten die vrijwillig de oorsprong van hun producten op het etiket vermelden. Deze trend heeft vooral commerciële redenen. Dit bewijst volgens Test-Aankoop dat een veralgemeende oorsprongvermelding wel degelijk mogelijk is en dat er geen excuus is om geen bijkomende regels op te leggen.

De herkomstvermelding is in de toekomst voor nog andere voedingsmiddelen nodig, meent Test-Aankoop, meer bepaald voor vlees, melk (ook als ingrediënt van zuivelproducten), onverwerkt voedsel, producten met maar één ingrediënt en producten die voor meer dan 50 procent uit een bepaald ingrediënt bestaan. "Hoe duidelijker, concreter en specifieker de informatie, hoe beter voor de consument", besluit de consumentenorganisatie.

De nieuwe Europese regulering rond de verstrekking van voedingsinformatie aan de consument moet de huidige situatie qua oorsprongvermelding verbeteren. Behalve de algemene en specifieke regels zal de vermelding van de oorsprong ook verplicht worden voor vers vlees van gevogelte, varken, schaap en geit. Hoe precies, ligt nog niet vast. Test-Aankoop is alvast voorstander van een etikettering naar het voorbeeld van rundvlees.

Ook de regels van vrijwillige oorsprongetikettering worden aangescherpt: de consument moet kunnen aflezen of het hoofdingrediënt al dan niet een andere oorsprong heeft dan het product zelf. Test-Aankoop ziet dat het liefst met de naam van het land erbij, en dus niet enkel door een vermelding zoals "product van een ander land dan het hoofdingrediënt".