Zoektocht naar oorsprong Mexicaanse griep geen sinecure

Toen een vrouw op 13 april overleed in de zuidelijke staat Oaxaca, drong het tot  de Mexicaanse autoriteiten door dat een nieuw griepvirus aan het werk was. Maar voor onderzoekers is het nog altijd niet duidelijk waar dat nieuwe virus oorspronkelijk vandaan komt. "De nieuwe variant is hoogstwaarschijnlijk bij varkens ontstaan", zegt Kristien Van Reeth van de UGent.

Mogelijke gevallen die aan de oorsprong liggen van de Mexicaanse griep bij de mens werden aangetroffen op diverse locaties in Mexico, die op een afstand van honderden kilometers liggen. Dat maakt het extra moeilijk om de bron van de besmetting te achterhalen. Opmerkelijk is ook dat twee kinderen uit Californië, die eind maart ziek werden, achteraf besmet bleken te zijn met het nieuwe virus.

"Waar komt het virus vandaan? Kwam iemand van Californië naar hier of ging iemand van Mexico naar Californië? We weten het niet", geeft de Mexicaanse minister van Gezondheid Jose Cordova toe. Volgens experts zou het virus zich ontwikkeld hebben in een varken dat besmet was met menselijke en vogelgriep.

"Op een bepaald ogenblik moet iemand op het platteland in contact zijn gekomen met een besmet varken, ofwel gebeurde de besmetting tijdens het transport of in het slachthuis", zegt Joan Nichols van de universiteit van Texas aan het persagentschap Reuters. Maar zelfs als het virus kan getraceerd worden bij Mexicaanse varkens, is het mogelijk dat het virus toch afkomstig is uit de Verenigde Staten. Mexico is voor de VS immers de belangrijkste afnemer van levende varkens.

In de zoektocht naar de bron van het virus gaat speciale aandacht naar een massale uitbraak van griep die een maand geleden plaatsvond in het dorpje Perote. De aanwezigheid van een grootschalig varkensbedrijf heeft heel wat speculatie teweeggebracht, maar de Mexicaanse regering benadrukt dat zo goed als alle gevallen positief testten voor H3N2, en dus niet voor het nieuwe virus. Maar er is een 4-jarig jongetje uit datzelfde dorp, met name Edgar Hernández Hernández, dat wél positief testte voor H1N1. 

Gehoopt wordt dat zijn geval meer informatie zou kunnen opleveren over de epidemiologie van het nieuwe virus. Het nabijgelegen varkensbedrijf, het Amerikaans-Mexicaanse Granjas Carroll, liet inmiddels in een persmededeling weten dat geen van zijn werknemers tekenen van ziekte vertoonde en onderstreepte dat de zieken geen contact hebben gehad met varkens. In de omgeving zijn evenwel meerdere varkensbedrijven gevestigd.

Keiji Fukuda, plaatsvervangend directeur-generaal van de Wereldgezondheidsorganisatie, zegt dat het op dit ogenblik onmogelijk te achterhalen is waar het virus ontstaan is. "Wellicht gaat het wel om een nieuw virus. Bij virussen die al langer bestaan, duiken er meerdere varianten op bij verschillende patiënten, en dat is hier niet het geval".

Kristien Van Reeth sluit in De Morgen niet uit dat de Mexicaanse griep via een varkensbedrijf naar mensen is overgegaan. "Het is mogelijk, maar dan moet je weten of een van de zieken echt in nauw contact is geweest met varkens. Besmetting via de lucht over een afstand van enkele honderden meters afstand lijkt mij zeer onwaarschijnlijk".

"Normaal worden mensen maar erg zelden besmet met varkensgriep", vervolgt Van Reeth. "De kans dat een mens ook nog eens met twee varkensgriepvirussen besmet wordt, is nog kleiner. Er is 99 procent kans dat het virus is overgegaan van varkens op de mens, en ondertussen is er al duidelijk overdracht van mens naar mens".

"We zullen moeten wachten tot we weten wat er echt aan de hand is. In Mexico circuleren op dit ogenblik heel veel verhalen, we moeten eerst bevestiging zien", reageert de Nederlandse en internationaal gerenommeerde viroloog Ab Osterhaus. De FAO stuurt alvast een team experts naar Mexico om geruchten uit te zoeken dat industriële varkensbedrijven in Mexico aan de bron zouden liggen van de uitbraak. Omdat er lokale berichten zijn over zieke patiënten in de buurt van intensieve varkensbedrijven moest de FAO wel optreden, luidt het bij de voedsel- en landbouworganisatie van de VN.