Zadenwet anders onthaald door kleine en gangbare boeren

Copa-Cogeca spreekt zijn steun uit voor één nieuwe verordening inzake landbouwzaden die 12 gewasspecifieke EU-richtlijnen vervangt. De harmonisering en vereenvoudiging die daarvan uitgaan, zijn naar verluidt welkom. De meest representatieve boerenorganisatie van Europa hecht veel belang aan de certificering van zaaigoed en vertolkt zo een heel andere visie dan de 250 boeren en activisten die in Brussel betoogden tegen "de zadenlobby".

Voor het Europees Parlement in Brussel verzamelden maandag boeren en activisten die zich verzetten tegen patenten op levende organismen en tegen de controle die multinationals willen uitoefenen op de markt voor landbouwzaden. Zij zijn de mening toegedaan dat boeren zaaigoed in volle vrijheid moeten kunnen uitwisselen. Die boodschap werd onder de aandacht gebracht van de Europese volksvertegenwoordigers die moeten stemmen over het voorstel van verordening van de Europese Commissie.

"De selectie van zaaigoed moet door boeren op hun akker gebeuren", licht de Franse landbouwer Guy Kastler de motieven van de actievoerders toe. "Research mag enkel een ondersteunende rol spelen. Lokaal zaaigoed past zich aan aan de klimaatomstandigheden van een regio. Dat is anders met zaaigoed dat in een laboratorium is ontwikkeld." De boerenbeweging waarvoor hij spreekt, Via Campesina, vindt dat de Europese Commissie gezwicht is onder de druk van "de zadenlobby".

Op het Luxemburgplein ruilden de aanwezige boeren zaden als protest tegen de beoogde beperkingen daarop en tegen het huidige voorstel van zadenwetgeving in het algemeen. Dat zaaigoed geregistreerd moet worden alvorens het te kunnen verhandelen, is hen een doorn in het oog. Zo'n registratie is alleen mogelijk voor variëteiten die uniform, onderscheidbaar en homogeen zijn. Tegenstanders van de Europese zadenwetgeving stellen dat een duurzame landbouw juist baat heeft bij genetisch divers zaad om op optimale wijze te kunnen inspelen op de specificiteit van elke landbouwgrond en weerstand te bieden aan ziektes die gewassen bedreigen.

Een heel ander geluid is te horen bij Copa-Cogeca, de Europese koepelorganisatie die tientallen landbouworganisaties en -coöperaties uit de lidstaten verenigt. Voor ons land zijn Boerenbond aan Vlaamse zijde en FWA aan Waalse zijde bij Copa-Cogeca aangesloten. De gangbare landbouw in Europa lijkt vooral belang te hechten aan het kunnen beschikken over kwaliteitsvol zaaigoed. 

Anders dan (sommige) kleinschalige bioboeren veredelen en vermeerderen gangbare boeren en tuinders hun zaai- en pootgoed in regel niet zelf maar kopen zij ieder jaar nieuw uitgangsmateriaal aan bij gespecialiseerde firma's. Vandaar dat Copa-Cogeca een certificeringssysteem weet te waarderen waarbij de productie van zaaigoed onder controle van de overheid staat zodat de kwaliteit ervan gegarandeerd is.

Het voorstel van de Commissie wordt dan ook warm onthaald, al blijft het niet helemaal verstoken van kritiek. "Jammer dat het de kosten voor de landbouwers niet sterker kan reduceren." Bovendien is Copa-Cogeca niet gerust in de mogelijkheid die de Commissie openlaat om heterogeen materiaal dat niet voldoet aan een rasdefinitie en uitgangsmateriaal bestemd voor nichemarkten op de markt te brengen. "De kwaliteit van het zaaigoed mag daar niet onder gaan lijden", drukt de landbouwkoepel de Europese beleidsmakers op het hart.