Van A.V.V. tot Arvesta: “Meerwaarde voor de boer staat ook na 125 jaar voorop”

Toch nog even terug naar het verleden, want 125 jaar geschiedenis betekent heel wat belangrijke mijlpalen. Welke momenten hebben Arvesta volgens u gevormd tot het bedrijf dat het vandaag is?

Niek Depoorter: In de eerste 20 jaar lag de focus op het samen aankopen: door krachten te bundelen, konden boeren meer power ontwikkelen en betere prijzen onderhandelen. A.V.V. was in die periode in feite een aankoopcentrale. Vanaf 1920 kwam daar eigen productie en verkoop bij, onder meer van veevoeder en zaden. Met onze veevoederfabriek in Merksem waren we pionier, zeker op die schaal. En via veredeling en vermeerdering van zaden wilden we Vlaamse boeren variëteiten aanbieden die aangepast waren aan ons lokaal klimaat en onze markt. Tegelijk ontstonden overal in Vlaanderen de Boerenbondwinkels, die je in bijna elk dorp terugvond. In de jaren ’80 volgde een professionalisering van die winkels. Een deel evolueerde naar pure retailactiviteiten, de Aveve-winkels, terwijl een ander deel zich volledig op de landbouwsector richtte.

In de jaren ’90 kenden we een sterke groei. Een volgende belangrijke mijlpaal was 2007, toen beslist werd om de focus terug te brengen naar landbouw. Aveve had toen ook retailwinkels in het diepvriessegment en activiteiten in industrial engineering, onder meer voor de farmaceutische en brouwerijsector. Die activiteiten werden afgebouwd, terwijl we via gerichte overnames in landbouw verder groeiden, zoals met Sanac en Dumoulin. De laatste belangrijke stap was de beslissing om onze structuur te professionaliseren. In 2018 brachten we al onze activiteiten samen onder één naam: Arvesta. Sindsdien groeiden we verder van  een omzet van 1,2 miljard naar ongeveer twee miljard.

Tussen 2021 en 2025 werd 250 miljoen euro geïnvesteerd in onderzoek en ontwikkeling. Komt er een nieuw investeringsprogramma?

Het is zeker de bedoeling om aan hetzelfde tempo te blijven investeren. Jaarlijks gaat het om 40 tot 50 miljoen euro. Daarmee moderniseren we onze productiesites en zetten we in op digitalisering. We willen niet alleen de eigen systemen performanter maken, maar ook tools voor landbouwers ontwikkelen. En voor onze Aveve-winkels hebben we vorig jaar een ambitieus plan goedgekeurd.

Wat houdt dat in?

Tussen 2026 en 2030 willen we jaarlijks twee tot drie nieuwe winkels openen. Tegelijk zetten we sterker in op e-commerce. Vanuit onze retailactiviteiten gaan we bovendien nadrukkelijker de brug slaan naar de landbouwsector. We willen de consumptie van lokaal en duurzaam voedsel stimuleren. Denk bijvoorbeeld aan onze bakmixen waarin we het aandeel Belgische granen willen maximaliseren. Dat creëert extra afzet voor Belgische landbouwers, maar het draagt ook bij aan een positiever beeld van de sector. Als we dat verhaal explicieter naar de markt brengen en ons daar sterker mee profileren, zien wij daar zeker groeikansen in.

Bij uw aantreden op 1 januari 2024 had de groep een heel moeilijk jaar achter de rug. Waren 2024 en 2025 beter?

Toch wel. De coronajaren waren absolute topjaren voor Arvesta, maar in 2023 keerde dat door de evolutie van de grondstoffenprijzen. Net als voor veel bedrijven was dat voor ons een uitdagend jaar. In 2024 zagen we een stuk herstel, ook omdat we een aantal zaken efficiënter hebben aangepakt op de grondstoffenmarkt. Voor 2025 zijn de definitieve resultaten er nog niet, maar we verwachten dat die in lijn liggen met 2024. Door de geopolitieke toestand heeft ons glastuinbouwsegment, dat wereldwijd actief is, het moeilijk gehad met een aantal grote projecten die on hold zijn gezet. Tegelijk presteerden onze kernactiviteiten in België beter dan het jaar voordien.

De missie van Arvesta is om meerwaarde te creëren voor landbouw. Wat betekent dat concreet?
Dat betekent dat we denken vanuit de boer. In alles wat we doen, gaan we kijken wat de boer nodig heeft. Maar dan wel zonder blind te zijn voor wat bijvoorbeeld de industrie of de retail nodig hebben. Als onze oplossingen of innovatie niets bijbrengen voor de landbouwer, dan stopt het.

De afgelopen jaren heeft Arvesta heel wat overnames gedaan. Is dat een weg die de groep wil blijven bewandelen?

Groot worden is zeker geen doel op zich. Maar wie expertise wil uitbouwen en een betekenisvolle rol in de markt wil spelen, heeft nu eenmaal schaal nodig. De voorbije jaren hebben we een paar belangrijke overnames gerealiseerd. De komende periode ligt de focus daarom in de eerste plaats op het verzilveren van de synergieën die daaruit voortvloeien.

Het blijft fundamenteel belangrijk dat onze overheid gaat inzien dat niet alleen defensie en energie belangrijke sectoren zijn voor onze toekomst, maar ook landbouw en voeding. Er wordt wel veel over gesproken, maar in de praktijk zien we dat administratieve vereenvoudiging en rechtszekerheid nog steeds een probleem zijn.

Vrezen jullie de gevolgen van het stikstofdecreet?

Dat is iets wat de we de komende maanden en jaren nauwgezet moeten opvolgen. Tot midden vorig jaar hebben we in de meeste veehouderijsectoren goede prijzen gekend waardoor de gevolgen nog niet onmiddellijk zichtbaar zijn. Maar op de achtergrond zien we wel landbouwers stoppen of geen opvolging vinden. Tegelijk blijven heel wat bedrijven investeren. Maar een neerwaartse trend is onvermijdelijk.

Ziet u ook kansen?

Ik zie veel zaken die me hoopvol stemmen. We hebben in Vlaanderen hoogopgeleide landbouwers met een sterk ondernemerschap, er is specialisatie en expertise, ook bij de toeleveranciers en in het onderzoek. In vergelijking met landen als Frankrijk of Duitsland, is dat een groot verschil. Als we uitgaan van onze eigen sterktes, ben ik ervan overtuigd dat onze landbouwsector kan uitgroeien tot een belangrijke Europese speler.

Eén van die partnerships was met Alpro om een sojaketen te ontwikkelen. Dat heeft echter niet gebracht wat ervan verwacht werd. Ondertussen zijn jullie een project gestart rond gele erwten. Heeft dit meer kans op slagen?

Er zijn verschillende redenen waarom het sojaproject mislukt is. Eerst en vooral waren er te weinig erkende gewasbeschermingsmiddelen en daarnaast waren er ook onvoldoende variëteiten die zijn aangepast aan de lokale teeltomstandigheden. Daardoor bleven de kwaliteit en het rendement ondermaats. We mikten op een opbrengst van 3,5 tot 4 ton per hectare, maar dat werd niet gehaald. Dan moet je eerlijk zijn, want finaal is het de bedoeling dat de boer er beter van wordt. Daarom hebben we het project stopgezet.

We hebben nadien geëxperimenteerd met andere vlinderbloemige teelten en de teelt van gele erwten is wat ons betreft veelbelovend. Dat we erin geloven, blijkt ook uit de nieuwe fabriek de we in Mettet hebben neergezet. Dit jaar zullen landbouwers ongeveer 1.000 ha gele erwten voor ons inzaaien. Die capaciteit kan op termijn verveelvoudigen, maar we willen organisch groeien, zowel op vlak van teelt als van afzet. Want zonder werk te maken van de ketenontwikkeling komt zo’n nieuwe teelt niet van de grond.

Hoe kijkt Arvesta naar het Europese beleid en de recente versoepeling van de ontbossingswet en de duurzaamheidsrapportering?

Het beleid is te veel gebaseerd op ideologie. Onder meer de Green Deal is tot stand gekomen vanuit een dogmatisch standpunt. Europa wilde een voorbeeld zijn voor de wereld. Op basis van Excel-sheets en beweringen, al dan niet ondersteund door de wetenschap, heeft men vervolgens een aantal doelstellingen geformuleerd zonder naar de haalbaarheid op het terrein te kijken.