WTO-onderhandelaars lijken weg te zinken in moeras

De voorbije weken was in die driehoek vordering merkbaar aan de kant van de rijke landen. Europa toonde zich bereid de invoertaksen op landbouwproducten meer te laten dalen en de VS maakten een opening in hun landbouwsubsidies. De beide blokken eisen in ruil wel toegevingen van de (voormalige) ontwikkelingslanden. Die laatste hebben deze week uitgehaald naar de Amerikaanse en Europese eisen. Ze willen veel uitzonderingen op de geëiste tariefverlaging.

Voor de bedrijven uit de rijke landen zou dit echter betekenen dat ze nauwelijks extra markttoegang krijgen in het Zuiden. Voor de EU en de VS is dit niet te slikken. De liberalisering die van de arme landen geëist wordt, is nu al minimaal. De armste landen zijn vrijgesteld van liberalisering en de groeilanden moeten slechts een kleine reële daling doorvoeren.

Pascal Lamy, de directeur-generaal van de Wereldhandelsorganisatie (WTO), heeft de onderhandelaars daarom deze week aan de oren getrokken. Als er niet snel een kentering komt, is de mislukking nabij. Niemand verwacht nog toegevingen van de VS in de loop van volgend jaar, een verkiezingsjaar. De Doha-ronde zou dan een paar jaar in de koelkast moeten, en een heropstart lijkt onwaarschijnlijk. Of er sowieso nog tijd genoeg is, is zeer twijfelachtig. Naast industriële goederen en landbouwproducten, staan nog diverse thema's op de agenda zoals diensten en regels inzake handelsverkeer. Daar is nog nauwelijks werk van gemaakt.

Als de Doha-ronde mislukt, kan dat ook betekenen dat de deelakkoorden ten gunste van de ontwikkelingslanden in de prullenmand verdwijnen. De rijke landen hadden bijvoorbeeld al toegezegd hun exportsubsidies voor landbouwproducten te schrappen, evenals de subsidies voor de eigen katoenteelt. Eén kanttekening: eurocommarissaris Fischer Boel heeft al laten uitschijnen dat ze sowieso niet van plan is om na 2013 nog exportsubsidies te voorzien.

In 2001 werd de huidige liberaliseringsronde opgestart onder de titel 'Doha Development Agenda'. Alleen zo kregen de rijke landen de arme landen en de ontwikkelingsorganisaties in de boot. Maar nu dreigt die hele boot dus te zinken.(KS)