Wereldbank wil ambitieus Afrikaans landbouwbeleid

De Wereldbank dringt er bij de Afrikaanse regeringen op aan het landbouwbeleid grondig te hervormen om zo voor ontwikkeling en economische groei te zorgen. Een beleid gericht op innovatie, concurrentiekracht en een sterke agrobusiness moet soelaas bieden. "We kunnen het belang van landbouw niet overschatten. Afrika staat op een kruispunt."

Afrika is één van de snelst groeiende economieën ter wereld en dus zal de vraag naar landbouwproducten voor de steeds groter wordende middenklasse exponentieel stijgen. Daarom moet Afrika volgens het Wereldbank-rapport ‘Growing Africa’ nu kiezen voor een sterk landbouwbeleid dat de Afrikaanse landen niet alleen zelfvoorzienend maakt, maar het continent ook een plaats geeft op de wereldwijde markten.

Momenteel is landbouw verantwoordelijk voor 24 procent van de jaarlijkse economische groei van het continent. "Maar op vrijwel alle terreinen – opbrengst, export, bijdrage aan het bruto binnenlands product – is sprake van onderprestatie", zegt Nicholas Minot, onderzoeker aan het International Food Policy Research Institute, een denktank in Washington. "Dat komt omdat kleine boeren geen geld hebben voor kunstmest en andere hulpmiddelen. Zelfs als die beschikbaar zijn."

Afrika exporteert vooral producten die alleen in de tropen goed gedijen, zoals koffie, thee en cacao. Voor de meeste granen en veel voedselgewassen zijn de Afrikaanse landen vaak nauwelijks zelfvoorzienend en zijn ze afhankelijk van import, wat hen gezien de fluctuerende grondstoffenprijzen kwetsbaar maakt. Het is volgens de Wereldbank dus in de eerste plaats in het eigen belang om de Afrikaanse landbouw uit te bouwen tot een innovatieve, performante sector.

De sleutel ligt volgens de Wereldbank bij het verder ontwikkelen van de Afrikaanse agrobusiness: "De vernieuwde aandacht voor landbouwproductie zal niet leiden tot de gewenste ontwikkelingsdoelen als dat geïsoleerd van de agrobusiness gebeurt." Bedrijven die op één of andere manier betrokken zijn bij de Afrikaanse landbouwsector zijn nu al goed voor bijna de helft van het continentale bruto binnenlands product.

In het rapport worden enkele concrete aandachtspunten aangestipt. In de eerste plaats moeten de Afrikaanse landen een verstandige keuze maken in de selectie van de gewassen die ze telen. Om de voedselzekerheid te verzekeren, zijn meer gerichte investeringen nodig in de productie van peulgewassen, groenten en meerjarige gewassen. Ook de inheemse gewassen moeten meer aandacht krijgen. Ze zijn rijk aan voedingsstoffen en goed bestand tegen ziekten, overstromingen en droogte, wat in het licht van de gevolgen van de klimaatopwarming geen onbelangrijke troeven zijn.

Ook de positie van de vrouw moet versterkt worden. In kleine en middelgrote familiebedrijven spelen zij een cruciale rol. Tot slot moet er gewaakt worden over het gebruik van landbouwgrond. Het continent bezit ongeveer de helft van alle ongebruikte landbouwgrond in de wereld. De interesse van buitenlandse investeerders is dan ook enorm.

Het rapport onderstreept het belang van milieubescherming en sociale duurzaamheid: buitenlandse investeerders moeten de mogelijkheid krijgen banen te creëren, maar steeds met respect voor de rechten van de plaatselijke gemeenschappen. In het verleden lag de Wereldbank zelf meermaals onder vuur voor het stimuleren van landroof, waarbij buitenlandse investeerders Afrikaanse grond kopen waar ze monocultuurgewassen verbouwen voor export.

Meer informatie: Growing Africa