Voorlichting helpt beleidswijzigingen te implementeren

Het Departement Landbouw en Visserij heeft haar Voorlichtingsplan 2015 voorgesteld. “De voorlichting van ons departement vervult een belangrijke rol in de informatiedoorstroming naar de land- en tuinbouw”, zegt secretaris-generaal Jules Van Liefferinge. “Gezien de uitdagingen waar de sector in 2015 voor staat, is het meer dan ooit nodig dat die informatie vlot tot bij de landbouwers geraakt.” Speerpunten van de voorlichting zijn dit jaar het nieuwe GLB, het nieuwe mestactieplan, erosie, toepassing van geïntegreerde gewasbescherming, de bodem en de rendabiliteit van landbouwbedrijven.

Het voorlichtingsplan is net als voorgaande jaren gericht op het economisch competitief, milieubewust en maatschappelijk verantwoord ondernemen in de land- en tuinbouw. “Om verantwoord te kunnen ondernemen is het nodig dat land- en tuinbouwers beschikken over voldoende objectieve informatie, flexibiliteit en een groot aanpassingsvermogen”, aldus Van Liefferinge. Anno 2015 is dit zeker aan de orde, want door nieuwe beleidskeuzes en gewijzigde regelgeving komt er heel wat op de Vlaamse boeren af.

De voorlichtingsactiviteiten zijn georganiseerd rond een aantal horizontale thema’s. Het nieuwe Gemeenschappelijke Landbouwbeleid (GLB) is daar een belangrijk onderdeel van. “Door de omvang van die hervorming worden heel wat landbouwers geconfronteerd met wijzigingen in de bedrijfsvoering en het teeltplan. Maar het nieuwe GLB betekent niet enkel nieuwe verplichtingen, het biedt ook opportuniteiten”, stelt Johan Verstrynge, afdelingshoofd Duurzame Landbouwontwikkeling.

Andere actuele thema’s zijn de Instandhoudingsdoelstellingen (IHD) en de Programmatorische Aanpak Stikstof (PAS). “We beseffen dat dit een erg moeilijke horde is voor de veehouders, maar toch is onze voorlichtingstaak op dit vlak beperkt. We focussen vooral op informatieoverdracht over emissie-reducerende technieken”, legt Geert Rombouts van de cel voorlichting en platteland uit. MAP5, het nieuwe mestactieplan, zit in de laatste rechte lijn. “Wat we nu al weten, is dat niet alleen de kwaliteit van water, maar ook de kwaliteit van de bodem een doelstelling is. Voor een verdere verbetering van de waterkwaliteit zal waarschijnlijk ook een beroep gedaan worden op vakkundigheid van de telers. Met onze voorlichting willen we bijdragen aan de verdere opbouw van vakkennis op dit vlak”, klinkt het.

Scherpere randvoorwaarden inzake erosie en het concreet toepassen van IPM, geïntegreerde gewasbescherming, zijn blijvende aandachtspunten in het voorlichtingsplan. Ook thema’s als biologische landbouw, korte keten en eiwitvoorziening vormen een jaarlijks weerkerend gegeven. Een nieuw thema is de energieprestatie en het binnenklimaat van energie-intensieve landbouwgebouwen. “En in het kader van het Internationaal Jaar van de Bodem willen we ook het belang van een gezonde en vruchtbare bodem extra in de verf zetten. We organiseren onder meer twee demonstratieprojecten en we brengen een speciale erosiekatern uit bij onze Praktijkgids Water”, aldus Bart Debussche.

Het voorlichtingsplan bevat ook nog tal van acties die gericht zijn op de verschillende subsectoren. “Voor de plantaardige sectoren is in 2014 duidelijk geworden dat markt- en politieke ontwikkelingen een belangrijke impact hebben. Het ontwikkelen van een gepaste bedrijfsstrategie, beschikken over marktinformatie, kostprijsbewustzijn en aandacht voor diversificatie zijn dan ook belangrijke items binnen onze voorlichting”, zegt Els Lapage. In de dierlijke sectoren staat de rendabiliteit blijvend onder druk dus wordt er ook dit jaar ingezet op voorlichting rond kostenbewust en maatschappelijk verantwoord produceren. Bijkomende uitdagingen zijn de afschaffing van de melkquota, de gewijzigde regelgeving van de zoogkoeienpremie, de verplichte parkhuisvesting voor konijnen, enz.

Een nieuw onderdeel van de voorlichting van het Departement Landbouw en Visserij zijn de Europese Innovatiepartnerschappen (EIP). Via de oprichting van operationele groepen wil de Europese Unie de interactie tussen onderzoek en praktijk bevorderen en innovatie stimuleren. “In een operationele groep organiseren land- en tuinbouwers, adviseurs, onderzoekers, ondernemers en andere actoren zich rond een bepaald vraagstuk en werken ze samen aan concrete innovaties. Op die manier worden boeren veel korter betrokken bij het onderzoek”, legt Verstrynge uit. In 2015 wil het departement een eerste oproep voor de oprichting van operationele groepen lanceren. Zo’n groep mag rekenen op zowat 30.000 euro steun gedurende twee jaar.

Naast subsidies voor dergelijke Europese Innovatiepartnerschappen kan ook het praktijkonderzoek rekenen op een jaarlijkse subsidie van ruim twee miljoen euro van het Departement Landbouw en Visserij. Die praktijkcentra hebben een brugfunctie te vervullen tussen de praktijk en het beleid. Voor demonstratieproeven werkt het departement ook vaak samen met praktijkcentra. In 2015 zullen 14 demonstratieprojecten ontwikkeld worden. Het doel ervan is om snelle praktijktoepassing te realiseren van duurzame, innovatieve methodes. Tot slot geeft het departement ook een jaarlijkse subsidie van 136.500 euro ter ondersteuning van waarnemings- en waarschuwingssystemen die de landbouwers moeten helpen bij de bestrijding van ziektes en plagen.

Meer informatie: Voorlichtingsplan 2015