Voedselimport vaak oorzaak van te hoog pesticidenresidu

In 2011 werden er net zoals tijdens de twee voorgaande jaren weinig pesticidenresiduen aangetroffen op voedingswaren. Het rapport van de Europese voedselveiligheidsautoriteit (EFSA) is wat dat betreft altijd twee jaar achter, maar het verzamelt wel de resultaten uit alle lidstaten, Noorwegen en IJsland. Meer dan 79.000 voedselstalen werden getest op de aanwezigheid van restanten van 900 verschillende gewasbeschermingsmiddelen. Van minder dan 400 middelen werden meetbare hoeveelheden aangetroffen. In minder dan drie procent van de stalen was er een overschrijding van de residulimiet. Geïmporteerd voedsel is vaak de boosdoener.

EFSA gaat jaarlijks na hoe vaak de maximale residulimieten voor gewasbeschermingsmiddelen overschreden worden in stalen van voedingswaren. De lidstaten nemen op eigen initiatief stalen en daarnaast doen zij nog extra monitoring in het kader van een programma dat door de EU gecoördineerd wordt. Samen komt dat voor 2011 neer op 79.035 stalen van 647 verschillende voedingswaren die getest worden op de aanwezigheid van bijna 900 soorten gewasbeschermingsmiddelen. Uiteraard wordt er zowel gecontroleerd op in de EU toegelaten middelen als op pesticidenresiduen die hier helemaal niet zouden mogen voorkomen.

Uit de nationale controleprogramma’s bleek dat 97,5 procent van de voedselstalen binnen de door Europa toegestane limieten (MRL’s) qua pesticidenresiduen bleef. Bij gangbare voedingsmiddelen was er in 2,6 procent van de stalen een overschrijding. Bij bioproducten stelt het probleem zich minder vaak, slechts in een halve procent van de gevallen. Pijnpunt is voedselimport van buiten Europa, Noorwegen en IJsland. Vier keer zo vaak (3,7% tegenover 0,9%) lopen deze producten tegen de lamp. Met pepers en basilicum uit Viëtnam was er het vaakst iets loos. Andere ‘risicolanden’ om voedsel uit in te voeren, zijn Kenia, Maleisië, Guatemala en Thailand.

EFSA beschouwt de resultaten uit het Europees gecoördineerde programma (12.000 stalen) apart. Dat leverde 98,1 procent conforme stalen op terwijl in 53,4 procent van de stalen zelfs helemaal geen residuen gemeten werden. Als er toch een probleem was, dan stelde zich dat het vaakst bij spinazie, bonen, sinaasappelen, komkommers en rijst. Hoewel aardappelen op het veld een dozijn keer met fungiciden behandeld worden tegen de plaag, levert dat bijna nooit een te hoog pesticidenresidu op in een consumptieaardappel. Het minste overschrijdingen zijn er in tarwebloem.

De controleresultaten van 2011 stellen EFSA gerust want de waakhond van de voedselveiligheid van de Europeanen besluit dat er geen lange termijnrisico is voor de consument. Wel past daar de opmerking bij dat een gezondheidsrisico niet uitgesloten kan worden in een worst-case-scenario (een dieet waarbij bepaalde risicovoedingswaren in grote hoeveelheden geconsumeerd worden) voor twee middelen die al sinds 1979 verboden zijn. De actieve stoffen dieldrin en heptachloor (allebei insecticiden) duiken nog steeds op in de voedselketen vanwege hun hoge persistentie in het milieu.

Als algemeen besluit stelt Jose Tarazona, hoofd van de dienst Pesticiden bij EFSA: “Voor het derde jaar op rij is meer dan 97 procent van de voedselstalen conform de residulimieten. EFSA heeft een sleutelrol in het vrijwaren van de gezondheid van mens, dier en omgeving voor gewasbeschermingsmiddelen. Dat geldt ook voor de nationale overheden die jaarlijks tienduizenden stalen nemen en analyseren.”

Meer info: EFSA