Van consumentenbond mag antibioticaverbruik snel omlaag
nieuws
Op 18 november zette het kenniscentrum AMCRA in de verf welke inspanningen er in ons land gebeuren om tegen 2020 het antibioticumgebruik in de veehouderij te halveren, maar het was ook de dag dat consumentenorganisaties in heel Europa hun stem verhieven. In de strijd tegen resistente bacteriën viseren de consumentenorganisaties de veehouderij. Test-Aankoop en haar zusterorganisaties in andere EU-landen voeren een (mee door de EU gefinancierde) campagne voor een zuiniger antibioticumgebruik bij vee. Eigen steekproeven bij vlees overtuigen hen ervan dat de EU doortastende maatregelen moet nemen zoals een verbod op het gebruik van fluoroquinolones en bepaalde cefalosporines in de diergeneeskunde.
Jaarlijks sterven er in Europa zo’n 25.000 mensen ten gevolge van antibioticaresistentie. Test-Aankoop herhaalt dan ook dat antibiotica bedachtzaam moeten worden gebruikt, bij mens én dier. Samen met de Europese overkoepelende consumentenorganisatie BEUC dringt Test-Aankoop bij Europa aan op een beperkter antibioticagebruik in de veehouderij, om zo resistentie te beperken. Onderdeel van de campagne is een infografiek van BEUC die uitlegt hoe antibioticaresistente bacteriën uit de veehouderij een bedreiging kunnen vormen voor de volksgezondheid. Test-Aankoop maakte op zijn beurt een ludiek bedoeld ‘doktersvoorschrift’ om haar eisen kenbaar te maken ten aanzien van de Europese wetgeving inzake diergeneesmiddelen.
De deels door de EU gefinancierde campagne van de consumentenbond vloeit voort uit tests die werden gedaan op rauw vlees uit negen Europese landen. Vooral in het vlees van gevogelte zaten in het merendeel van de stalen bacteriën die bestand zijn tegen antibiotica. Bij varkens- en rundvlees was dat in ons land in 16, respectievelijk, 8 procent van de stalen. Test-Aankoop verwijst ook naar de vleesstalen die in Frankrijk genomen werden en waar ‘superbacteriën’ in gevonden werden. De consumentenorganisatie bedoelt daarmee bacteriën die resistent zijn aan verschillende antibiotica.
Wanneer bacteriën ongevoelig worden voor antibiotica, worden infecties erg moeilijk te behandelen en te genezen. Chirurgische ingrepen en chemotherapie brengen dan meer risico's met zich mee. Hoe meer antibiotica we gebruiken (bij mens en dier), hoe meer bacteriën resistent dreigen te worden. Test-Aankoop en de andere leden van BEUC richten nu hun pijlen op de veehouderij, waar het toedienen van antibiotica naar verluidt onvoldoende gereguleerd is. Sinds 2006 is er weliswaar een verbod om antibiotica in te zetten als groeibevorderaar, maar volgens Test-Aankoop is ook het preventief inzetten van antibiotica tegen ziekten een probleem. “Het nieuwe voorstel van de Europese Commissie inzake diergeneesmiddelen moet een duidelijk verbod opleggen voor dat soort antibioticagebruik.”
De lidstaten zijn gemachtigd om eigen regels te bepalen. Toch pleit Test-Aankoop voor een Europese regelgeving opdat het antibioticagebruik beperkt zou worden tot de zieke dieren. Verder acht de organisatie het nodig dat de belangrijkste antibiotica gereserveerd worden voor de humane geneeskunde. Dat zou neerkomen op een verbod in de veehouderij op het gebruik van fluoroquinolones en cefalosporines van de laatste generaties, naast een algemene beperking van het antibioticagebruik. Tot slot vraagt de consumentenbond aan Europa om de behoefte aan antibiotica te verlagen door kweekmethoden te verbeteren, vooral inzake hygiëne en dierenzorg.
In ons land wacht de veehouderij niet op Europa om iets te doen aan overdreven en onoordeelkundig gebruik van antibiotica. Terwijl er al langer gesensibiliseerd wordt, heeft de sectorbrede samenwerking binnen het kenniscentrum AMCRA ook geleid tot een actieplan dat het antibioticagebruik in de veehouderij tegen 2020 moet halveren. Voor enkele specifieke groepen zijn de streefdoelen nog ambitieuzer. Dat is het geval voor de meest kritisch belangrijke antibiotica, met name de quinolones en de derde en vierde generatie cefalosporines (-75%), en voor antibiotica die worden toegediend via het voeder (-50% tegen 2017).
Via de lastenboeken Certus en CodiplanPLUS is er in de varkenshouderij zelfs al sprake van een verplichting om het antibioticaverbruik op bedrijfsniveau te registreren. Door te meten, te weten en te vergelijken tussen producenten onderling en in een latere fase ook tussen dierenartsen, wil de varkenshouderij evolueren van een groot antibioticaverbruik naar een zuinig doch rationeel verbruik dat de resistentieproblematiek beheersbaar houdt zonder de diergezondheid in het gedrang te brengen.
Evelyne De Graef, coördinator van AMCRA, legt uit waarom een ambitieus stappenplan te verkiezen is boven de korte pijn van een snelle en drastische reductie van het antibioticagebruik: "Een gedragsverandering die duurzaam moet zijn, vraagt nu eenmaal tijd. De weg van de geleidelijkheid bewandelen, en dit gedragen en ondersteund door de sector, zal op termijn zijn vruchten afwerpen. Korte-termijn-denken leidt misschien sneller tot resultaten dan een stappenplan dat op middellange termijn moet ingevuld worden, maar kan ook sneller tot demotivatie leiden."
