Uitblijven van zeugentoeslag zorgt voor frustratie

In tegenstelling tot het uitbetalingsmechanisme voor de melkveesector is het twee maanden na het akkoord binnen het Ketenoverleg nog steeds wachten op groen licht voor de uitbetaling van de zeugentoeslag. Dat schept onrust en wrevel in de varkenssector, zo lezen we in het ledenmagazine van Boerenbond. De sectorvakgroep Varkens bracht een bezoek aan Delhaize en Covavee om haar ongenoegen over de gang van zaken te tonen en steun te vragen voor een snelle doorbraak in dit dossier. “Het is niet aanvaardbaar dat de andere schakels de kop in het zand steken en een regeling bemoeilijken”, klinkt het bij Boerenbond-voorzitter Piet Vanthemsche.

In augustus werd binnen het kader van het Ketenoverleg een akkoord bereikt om varkenshouders een zeugenpremie uit te betalen. Het budget voor die zeugenpremie bedraagt 30 miljoen euro, waarvan 24 miljoen gegarandeerd is. De ketenpartners hebben zich ertoe geëngageerd dat ze de overblijvende 6 miljoen euro zullen bijeenzoeken. De voorwaarde is wel dat er langetermijnmaatregelen genomen worden die de varkenshouderij weerbaarder maken voor de toekomst. Zo moet er gewerkt worden aan een prijsstabiliseringsmechanisme en wordt de vraag gesteld of ons varkensvlees nog wel voldoet aan de wensen van onze veeleisende consument.

Maar de afgelopen weken is duidelijk geworden dat het geen eenvoudige klus is om de middelen voor de zeugenpremie bijeen te brengen, zo stelt Boerenbond vast. “Bij de melk is het verhaal relatief eenvoudig, omdat de toeslag berekend wordt op één product, namelijk de consumptiemelk. Bij de varkens is het assortiment van vleesproducten zeer divers en is het moeilijk om een uniforme regeling te vinden om de toeslag door te rekenen aan de consument. Alle distributeurs moeten zelf uitmaken op welke producten ze dit doen. Ze zijn ook op de rem gaan staan omdat ze bang zijn dat ze zichzelf uit de markt zullen prijzen tegenover hun concurrenten.”

De vraag is dan ook of er voor de inning niet kan vertrokken worden van een “bredere basis”. Op die manier zouden ook de slachterijen en versnijderijen in beeld komen, al zijn die daar volgens Boerenbond “niet echt gelukkig mee”. Maar voor de producenten is het wel belangrijk dat er dan garanties zijn dat de toeslag niet op een of andere manier op het bord van de varkenshouder terechtkomt, zo klinkt het. Daarnaast moet het geheel ook nog groen licht krijgen van de mededingingsautoriteiten.

De aanslepende onderhandelingen zorgen voor frustratie binnen de varkenssector, en daarom bracht Boerenbond een bezoek aan Delhaize en Covavee. “Delhaize had duidelijk begrip voor de moeilijke situatie waarin de varkenshouderij verkeert”, aldus het relaas. “Ze haalden aan dat zij sinds een paar maanden en buiten het Ketenoverleg om de varkenshouders die aan hen leveren steunen met een extra crisisbijdrage. Bovendien zal de supermarktketen Comeos vragen met meer ijver te zoeken naar een akkoord. Belangrijk voor hen is wel dat ook de slagers en andere verkopers van varkensvlees mee bijdragen aan de crisispot.”

“Delhaize wil dus dat de inning gebeurt in de slachthuizen en dat er dan een verrekening gebeurt naar de binnenlandse afnemers van het vlees”, aldus nog Boerenbond. “Volgens Covavee is dat niet zo eenvoudig, aangezien er veelal nog tussenschakels zijn tussen het slachthuis en het verkooppunt. Daardoor is het gevaar reëel dat de toeslag bij de slachthuizen blijft hangen en onrechtstreeks terug bij de producent belandt. Zowel Delhaize als Covavee stelt dat de toeslag verrekend moet kunnen worden bij de consument, maar de vraag is hoe dit het beste gerealiseerd kan worden.”

Ook bij voorzitter Piet Vanthemsche begint het wachten op een akkoord op de heupen te werken. Dat de discussie zo lang aansleept, heeft volgens Vanthemsche te maken met de complexe structuur van de varkensketen, maar ook met de wil van een aantal schakels van de keten om actief mee te werken aan een oplossing. “Ook de distributiesector blinkt niet uit in goede wil”, aldus Vanthemsche. “Het is niet aanvaardbaar dat de andere schakels de kop in het zand steken en een dergelijke regeling bemoeilijken. De gedragscode van het Ketenoverleg voorziet dat wij de voorkeur geven aan overleg om problemen op te lossen. Dat overleg heeft geresulteerd in een akkoord dat uitgevoerd moet worden. Ik wil iedereen waarschuwen voor de gevolgen van een mislukking!” Als resultaat uitblijft, sluit de voorzitter niet uit dat er acties zullen volgen.