Europese milieuorganisaties dienen klacht in tegen erkenning van renure
nieuwsDiverse Europese milieuorganisaties hebben een klacht ingediend bij de Europese Ombudsvrouw over de manier waarop de zogenaamde renure-wetgeving tot stand is gekomen. Volgens het Europees Milieubureau (EEB), waarin deze organisaties verenigd zijn, is er sprake van wanbeheer over de manier waarop de mestlimieten in de Nitraatrichtlijn zijn aangepast.
"Essentiële waarborgen niet nageleefd"
Die beslissing om renure te erkennen als kunstmestvervanger is een doorn in het oog van het Europees Milieubureau, dat 190 milieuorganisaties uit 41 landen verenigt. “De nieuwe regels laten lidstaten toe om het gebruik van renure toe te staan boven de limiet die door de richtlijn is vastgelegd. Daardoor kan jaarlijks tot 80 kilo extra stikstof per hectare uit dierlijke mest op landbouwgrond worden uitgereden. Dat is een stijging tegenover de huidige limiet van bijna 50 procent”, klinkt het.
Volgens EEB heeft de Commissie verschillende essentiële waarborgen bij de uitwerking van het voorstel niet nageleefd. De milieuorganisaties zeggen onder meer dat niet is aangetoond dat het gaat om een echte noodsituatie die een versnelde procedure rechtvaardigt. Ook is er geen uitgebreide effectbeoordeling en geen klimaatconsistentietoets uitgevoerd en ook de openbare raadpleging was ontoereikend. Tot slot hekelen ze ook de beleidsinconsistentie. “De wijzigingen werden doorgevoerd vóór de eigen evaluatie van de Nitraatrichtlijn is afgerond”, stellen ze.
Europese toelating voor renure-meststoffen is formeel rond
15 januari 2026"Veedichtheid dreigt verder op te lopen"
“Meer mest op het land toelaten helpt landbouwers niet”, zegt Sara Johansson, beleidsmedewerker water bij EEB. “Financiële steun om over te schakelen naar praktijken met minder input is de meest efficiënte manier om hen te beschermen tegen schommelende kunstmestprijzen.” Volgens EEB is het verminderen van de veedichtheid en de overstap naar landbouwpraktijken met agro-ecologische principes het enige alternatief.
“De beslissing van de Commissie om renure toe te laten op basis van één beperkte studie wijst op een gebrekkige en roekeloze beleidsaanpak. Die dreigt Europa op te zadelen met een te hoge veedichtheid en ondermijnt de belangrijke doelstellingen rond waterbescherming”, klinkt het.
“Renure wellicht tegen 2026 inzetbaar als kunstmestvervanger”
21 januari 2025Circulariteit van landbouw vergroot
Renure zijn meststoffen gemaakt uit stikstof die uit dierlijke mest wordt teruggewonnen. Het grote voordeel is dat renure zich gedraagt als kunstmest. Het wordt efficiënter door gewassen opgenomen en de kans op stikstofuitspoeling richting oppervlakte- en grondwater is kleiner dan bij dierlijke mest. Nog een voordeel is dat het verwerkingsproces kleinschalig op het landbouwbedrijf kan plaatsvinden. Hierdoor wordt een reststroom tot een nuttige grondstof opgewaardeerd. De circulariteit van de landbouw wordt dus verhoogd.
Vlaanderen, dat een mestoverschot heeft, is al lang vragende partij om renure mogen te gebruiken in plaats van kunstmest. Vandaag komt ongeveer 45 procent van de stikstofbemesting bij ons uit kunstmest. Dat zorgt voor een grote afhankelijkheid van het buitenland, voornamelijk Rusland, en een grotere CO2-voetafdruk, want kunstmest wordt geproduceerd op basis van aardgas.
Renure was in het verleden niet toegelaten door Europa omdat de Nitraatrichtlijn het ziet als dierlijke mest. Het toedienen van dierlijke mest is vandaag beperkt tot 170 kilo stikstof per hectare. Daar kwam recent verandering in door een aanpassing van die Nitraatrichtlijn. Nu is het toegelaten om jaarlijks tot 80 kilo extra stikstof per hectare in de vorm van renure-meststof uit te rijden op landbouwgrond, ter vervanging van kunstmest. Al is het wachten op de lidstaten die dit moeten omzetten in eigen regelgeving voor landbouwers renure kunnen toepassen.
Snelle erkenning als interim-oplossing
De Europese Commissie stelt wel dat het gaat om een interim-oplossing. De Nitraatrichtlijn wordt sinds 2023 onderworpen aan een evaluatie, onder meer om na te gaan of de richtlijn voldoende rekening houdt met de recyclage van nutriënten uit verschillende bronnen. In afwachting van het finaliseren van die evaluatie vond de Commissie het nodig dat er een tijdelijke oplossing was voor het gebruik van renure-meststoffen.
Al zijn er ook voorwaarden gesteld. Zo mag de veestapel niet groter worden in de landen die renure erkennen. Volgens de Commissie kunnen op deze manier “de kosten voor landbouwers verlaagd worden en de strategische autonomie van de Europese landbouwsector versterkt, zonder de doelstellingen van de Nitraatrichtlijn in gedrang te brengen”.
Beeld: Bodemkundige Dienst België
