Deadline nadert voor mogelijke bijsturingen aan MAP7
nieuwsLandbouw- en milieuorganisaties hebben nog tot eind november om een akkoord te bereiken over mogelijke bijsturingen aan het huidige mestactieplan (MAP7). Voor de landbouworganisaties kunnen die bijsturingen vandaag niet neerkomen op verdere verstrengingen. Zij vinden dat de Vlaamse regering eerst alle bestaande afspraken uit MAP7 moet uitvoeren. Komt er geen akkoord, dan kan de regering vanaf 1 januari 2027 zelf ingrijpen en bijkomende maatregelen opleggen.
In het zevende mestactieplan is afgesproken dat bijkomende maatregelen volgen in afstroomzones waar uit de monitoring van twee winters blijkt dat de vooropgestelde waterkwaliteitsdoelstellingen niet worden gehaald.
Welke bijsturingen er komen, wordt in eerste instantie overgelaten aan de landbouw-, natuur- en milieuorganisaties. Via het opvolgingsorgaan krijgen zij vier maanden de tijd om daarover een akkoord te bereiken. Die periode loopt eind volgende maand af. Lukt dat niet, dan treden auto-executieve maatregelen in werking. Zo liet Vlaams minister van Landbouw en Omgeving Jo Brouns (cd&v), in een schriftelijk antwoord op een vraag van Vlaams parlementslid Mieke Schauvliege (Groen), weten dat de Vlaamse regering in dat geval zelf verlaagde nitraatresidu-drempelwaarden zal vastleggen.
Landbouworganisaties wijzen verstrengingen af
Bijsturingen die neerkomen op verdere verstrengingen zijn voor de landbouworganisaties voorlopig niet aan de orde. Zowel Boerenbond als het Algemeen Boerensyndicaat (ABS) wijzen erop dat de regering zelf nog niet alle maatregelen en afspraken uit MAP 7 heeft uitgevoerd. Zo is de evaluatie van het MAP-meetnet, een belangrijk onderdeel van het MAP7-akkoord, nog niet afgerond. Ook het onderzoek naar de uitscheidingscijfers bij vleesvee en de aanpassingen voor percelen met een hoog koolstofgehalte zijn volgens ABS nog niet rond.
“Zolang de beloftes die in het decreet zijn ingeschreven niet zijn uitgevoerd, wijzen we vanuit ABS elke aanpassing af die ook maar enigszins een verstrenging inhoudt”, reageert de landbouworganisatie. ABS roept de Vlaamse regering dan ook op om eerst de resterende afspraken uit het Mestdecreet uit te voeren. “Een decreet is een totaalpakket. Alle afspraken moeten worden uitgevoerd”, stelt ABS.
Eenzelfde geluid is te horen bij Boerenbond. “Landbouw en milieuorganisaties hebben het mestactieplan samen onderhandeld. Zolang niet alle afspraken nagekomen zijn zoals onder meer weerafwijkingen en de evaluatie van het mapmeetpunten-netwerk, en deze niet gedurende twee volle winterjaren zijn gemonitord, zijn aanpassingen niet aan de orde.” Dit zou volgens Boerenbond afbreuk doen aan de moeilijke maatregelen die landbouwers nu moeten nemen. “Die inspanningen verdienen een eerlijke evaluatie”, klinkt het.
Beter samen de pen vasthouden, dan wachten op een opgelegde beslissing
Natuurpunt: er komen extra maatregelen
Natuurpunt benadrukt dat er bijkomende maatregelen zullen komen, volgens de gemaakte afspraken. "De Vlaamse regering is duidelijk: "Er komen extra maatregelen, maar ze geeft landbouw- en natuurorganisaties éérst de kans om hier samen uit te geraken", klinkt het. “Vinden we geen akkoord, dan hakt de regering zelf de knopen door.” Natuurpunt laat weten resoluut voor overleg te kiezen. "We begrijpen de uitdaging voor landbouwers en zoeken constructief mee naar maatregelen, waarbij we ook rekening houden met het draagvlak. Beter samen de pen vasthouden, dan wachten op een opgelegde beslissing", klinkt het.
Akkoord deadline nadert
Intussen nadert de deadline waarbinnen het opvolgingsorgaan tot een akkoord over eventuele bijsturingen moet komen. Dat de Vlaamse regering bij het uitblijven van een akkoord zelf kan ingrijpen, voert de druk voor ABS niet op. “Als de overheid ons een deadline oplegt om bij te sturen wanneer de waterkwaliteit niet goed is, dan heeft ze zichzelf ook een deadline opgelegd om eerst haar afspraken na te komen”, aldus ABS. “Als de regering vervolgens zelf verstrengingen doorvoert, moet ze beseffen dat ze daarmee het draagvlak volledig dreigt te verliezen.” De landbouworganisatie haalt MAP6 aan als voorbeeld. “Ook daar ontbrak het draagvlak volledig. Het is dan ook niet fair om de huidige maatregelen te evalueren op basis van de waterkwaliteit in de winter van 2024-2025, toen de maatregelen van MAP7 nog niet van kracht waren.”
Evaluatie nieuwe gebiedstypes komt er sowieso aan
Los van de bijsturingen of verstrengingen staat vanaf 2027 ook een herziening van de gebiedstype-indeling op de planning. De Vlaamse afstroomzones worden op basis van de gemeten waterkwaliteit ingedeeld in een gebiedstype gaande van 0 tot en met 3. Hoe slechter de waterkwaliteit, hoe hoger het gebiedstype en hoe strenger de bijbehorende maatregelen. In het mestdecreet is opgenomen dat de afstroomzones opnieuw zouden worden opgedeeld op basis van recentere meetgegevens. Gebieden kunnen daardoor in een hoger of lager gebiedstype terechtkomen, waardoor landbouwers met strengere of net soepelere gebiedsgerichte maatregelen te maken kunnen krijgen.
