Vlaamse regering geeft fiat voor renure: "Stijgende kunstmestprijzen maken snelle invoering noodzakelijk"
nieuwsDe Vlaamse regering heeft het licht op groen gezet om renure te gebruiken als kunstmestvervanger. “Met deze stap willen we de stijgende kunstmestprijzen temperen en de afhankelijkheid van import verminderen om op die manier de voedselprijzen onder controle te houden”, zegt Vlaams minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns (cd&v). Als ook het Vlaams Parlement instemt met renure, kan de nieuwe regeling definitief worden ingevoerd.
Logisch, maar niet evident
Door de oorlog in het Midden-Oosten zijn de kunstmestprijzen de laatste weken sterk gestegen. “Dit zal zich onvermijdelijk vertalen in de prijs van ons voedsel. Door kunstmest te vervangen door gelijkaardige producten op basis van dierlijke mest, kunnen we die prijs drukken”, klinkt het. “Want vandaag doen we iets dat moeilijk uit te leggen is: we hebben zelf waardevolle voedingsstoffen uit mest, maar laten die verloren gaan, om daarna met veel energie kunstmest te produceren.” Daarom vindt de minister het ook belangrijk dat renure versneld wordt ingevoerd.
Renure staat voor ‘Recoverd Nitrogen from Manure’. Het gaat om meststoffen die uit dierlijke mest worden gehaald en vervolgens bewerkt tot een product dat dezelfde eigenschappen heeft als kunstmest. Dat kan op grote schaal, maar ook op het niveau van landbouwbedrijven zelf. “Het is dus een product op basis van circulaire dierlijke mest dat toch even nauwkeurig kan toegepast worden als kunstmest”, verduidelijkt de minister.
Europese toelating voor renure-meststoffen is formeel rond
15 januari 2026Richting circulaire landbouw
Experts zien dit dan ook als een belangrijke stap richting een meer circulaire landbouw, maar toch was het geen vanzelfsprekende stap. Vandaag mogen landbouwers maar een beperkte hoeveelheid dierlijke mest op hun akkers brengen. Hoewel Vlaanderen een mestoverschot heeft, moeten ze dit aanvullen met een gedeelte kunstmest. Vandaag komt ongeveer 45 procent van de stikstofbemesting in ons land uit kunstmest. Dat komt omdat kunstmest andere eigenschappen heeft dan dierlijke mest en minder snel uitspoelt naar het oppervlaktewater.
Nochtans heeft renure dezelfde eigenschappen als kunstmest. Maar omdat het gewonnen wordt uit dierlijke mest, bleef de Europese Unie dit juridisch bestempelen als mest van dierlijke oorsprong. Vlaanderen was één van de grote voortrekkers binnen de EU om de status van renure te wijzigen. In het najaar van 2025 keurde het Europees Nitraatcomité renure eindelijk goed als kunstmestvervanger. Voor landbouwers is het daardoor mogelijk om maximaal 80 kilo renure-stikstof per hectare te gebruiken.
Maar dat mogen ze pas doen wanneer ook de lidstaten renure opnemen in hun nationale regelgeving. Binnen de Vlaamse regering is de eerste stap daarvoor gezet. Na een stemming in het parlement kan de regeling definitief worden ingevoerd. “We hebben de voorbije jaren op de barricaden gestaan in Europa voor deze erkenning. Nu die toelating er is, moeten we ze ook zo snel mogelijk kunnen benutten. Dat is een absolute prioriteit. Hoe sneller dit gebeurt, hoe sneller we onze landbouw minder afhankelijk kunnen maken”, benadrukt Brouns.
Strategische autonomie vergroten
Volgens hem is dat geen overbodige luxe. “De recente geopolitieke spanningen, van Oekraïne tot het Midden-Oosten, tonen hoe kwetsbaar we vandaag zijn. Net zoals voor onze energie, zijn we ook te afhankelijk van ingevoerde kunstmest, die gemaakt wordt met aardgas uit landen zoals Rusland. Als daar iets misloopt, voelen landbouwers dat meteen. En als de kunstmestprijzen stijgen heeft dit ook gevolgen voor de voedselprijzen en dat voelt elke Vlaming.”
De minister benadrukt dat het gaat om meer dan alleen landbouw. “Dit is ook een strategische keuze. We kunnen de wereldmarkt niet controleren, maar we kunnen wel slimmer omgaan met onze eigen grondstoffen. Door renure versneld in te voeren, versterken we onze landbouw, drukken we de kosten en maken we ons voedselsysteem robuuster”, besluit hij.
Boerenbond: "Ook vergunningen voor technologie en infrastructuur nodig"
Boerenbond reageert tevreden op de beslissing van de Vlaamse regering. “Het is goed dat op Vlaams niveau snel werk wordt gemaakt van de implementatie van renure. Deze toelating zet de deuren op en naar de verdere uitbouw van circulaire landbouw met duurzame mestverwerking en het afbouwen van de afhankelijk van buitenlandse kunstmest”, zegt voorzitter Lode Ceyssens.
De landbouworganisatie benadrukt dat renure-meststoffen geen extra risico voor ammoniakemissies of de waterkwaliteit inhouden. “We rekenen nu op een snelle afhandeling van de procedure”, klinkt het. Daarnaast wijst ze erop dat het produceren van circulaire meststoffen ook technologie en infrastructuur vragen die vergunningplichtig zijn. “We verwachten dat alle bestuursniveaus hun verantwoordelijkheid nemen om een snelle en vlotte uitrol mogelijk te maken”, aldus Ceyssens. Hij geeft ook nog mee dat Boerenbond vragende partij blijft voor derogatie zodat in specifieke situaties opnieuw rechtstreeks dierlijke mest kan ingezet worden als circulaire meststof.
