Tijd tikt weg voor uitbetaling van varkenstoeslag

Via zijn website laat Boerenbond weten dat er nog steeds geen witte rook is wat de eenmalige toeslag voor de noodlijdende varkenshouderij betreft. Eind augustus werd daarover binnen het Ketenoverleg een akkoord bereikt. Tweeënhalve maand later zijn de verschillende partijen uit de varkensketen het nog niet eens over de wijze waarop het geld bijeengebracht moet worden. Alle voorgestelde denksporen werden onvoldoende transparant bevonden. Dat zorgt voor diepe ontgoocheling bij de sectorvakgroep Varkens van Boerenbond. Als het er op gaat lijken dat het dossier op de lange baan wordt geschoven, dan komen er “doelgerichte bezoeken”. Ook bij jongerenorganisatie Groene Kring wordt nagedacht over syndicale acties.

Grote teleurstelling bij de varkenshouders want ondanks een akkoord binnen het Ketenoverleg over een eenmalige toeslag die de financiële pijn in crisistijd wat moet verzachten, is het geld nog altijd niet bijeengebracht. De afgelopen maanden werden heel wat voorstellen op tafel gelegd, maar alle onderzochte denksporen bleken onuitvoerbaar. Het akkoord, dat ondertekend werd door alle leden van het Ketenoverleg, voorziet in het uitbetalen van een zeugenpremie. Het budget voor die zeugenpremie bedraagt 30 miljoen euro, waarvan 24 miljoen gegarandeerd is. De ketenpartners hebben zich ertoe geëngageerd dat ze de overblijvende zes miljoen euro zullen bijeenzoeken.

De premie betreft een uniform bedrag voor alle zeugen, zonder onderscheid te maken in het bedrijfstype en de bedrijfsvoering. Ook de zeugen die door de veevoederbedrijven in een eigen uitbating gehouden worden, zullen de steun ontvangen. In samenspraak met de sectorvakgroep Varkens van Boerenbond zal AVEVE Veevoeding het geld dat ze op die manier ontvangt, teruggeven aan haar klanten in de vorm van een extra korting op het zeugenvoeder. “Het staat de andere veevoederfirma's vrij om dit goede voorbeeld te volgen”, alsnog de Boerenbond-vakgroep.

In de varkenssector is de oefening veel complexer dan in de zuivelketen, waar de toeslag berekend wordt op consumptiemelk. Het palet aan varkensproducten is zeer divers en dat maakt het moeilijker om een uniforme regeling te vinden om de toeslag door te rekenen aan de consument.
Bovendien waren niet alle partners in de keten betrokken want de slagers en horeca maken geen deel uit van het Ketenoverleg maar verkopen wel een significant deel van het varkensvlees dat in ons land geproduceerd wordt. De verschillende partijen willen ook beter zicht hebben op de verschillende varkensvleesstromen zodat elk voor zich er zeker kan van zijn dat zij niet meer betalen dan moet.

Als voorzitter van het Ketenoverleg klopte Piet Vanthemsche stevig op tafel met de boodschap dat gemaakte afspraken nagekomen moeten worden. De leden van de sectorvakgroep Varkens hebben op hun beurt de druk opgevoerd met bedrijfsbezoeken bij Delhaize en Covavee. De varkenshouders vroegen steun voor een snelle doorbraak en verklaarden toen al dat zij het niet zouden nalaten om ook de andere ketenpartners een bezoek te brengen om hen op hun verantwoordelijkheid te wijzen.

Die boodschap wordt nu herhaald aangezien er bijna drie weken later nog niets veranderd is. Op de website van Boerenbond staat te lezen: “De sectorvakgroep zal de vorderingen in het dossier van zeer nabij volgen en indien nodig de ketenpartners op hun verantwoordelijkheden wijzen via doelgerichte bezoeken. Dat zullen we zeker ook afstemmen met de collega’s binnen het Agrofront.” Boerenbond houdt als timing vast aan de uitbetaling van een eerste schijf voor Nieuwjaar.

Het is niet correct om te schrijven dat er helemaal geen vooruitgang is geboekt. Voor het eerst hebben de ketenpartners aan de landbouworganisaties een voorstel overgemaakt dat zij wel groen licht willen geven. Aangezien de discussies telkens weer vastliepen op de transparantie over wie wat moet betalen en op het feit dat alle actoren betrokken moeten worden, moet volgens de andere partners in het overleg een manier gevonden worden die iedereen verplicht om bij te dragen aan het geheel.

Er zou dus op zeer korte termijn een brancheorganisatie opgericht moeten worden, die via een interprofessioneel akkoord de afspraken van eind augustus ten uitvoer brengt. Bovendien moeten de vleesstromen zo snel mogelijk in kaart gebracht worden, zodat ook een correcte toerekening kan gebeuren. De varkenshouders die aangesloten zijn bij Boerenbond kunnen zich hierin vinden. Alleen zien ze het gevaar dat daardoor de zeugentoeslag op de lange baan wordt geschoven. Voor Boerenbond moet er tegen begin december uitzicht zijn op een voorfinanciering en/of waarborgregeling, waardoor op zijn minst een eerste schijf nog voor het jaareinde uitbetaald kan worden.