"Teelt van industriegroenten dreigt te verdwijnen"

"Als de verwerkende industrie niet bereid is meer te betalen voor de groenten, dreigt er een tekort aan grondstoffen in 2008", aldus Boerenbond. Terwijl de oogst van industriegroenten nog deels op het veld staat, denken telers immers al na over welke gewassen ze volgend jaar gaan zetten op het areaal. De onderhandelingen met de afnemers rond de prijsvorming spelen hier een doorslaggevende rol. "Die onderhandelingen zijn dit jaar uitzonderlijk vroeg begonnen omdat, dankzij de hoge graanprijzen, de telers van industriegroenten alternatieven zien voor hun weinig renderende groenteteelt", zegt Boerenbond.

De Vlaamse telers van industriegroenten eisen een forse stijging van de contractprijs. Hiermee sluiten ze aan bij hun Franse, Nederlandse en Duitse collega's. "Als die prijsstijging er niet komt, overwegen ze graan te zaaien waar nu groenten staan en dreigt voor de verwerkende industrie een tekort aan grondstoffen. Alle schakels in de keten - ook de supermarktketens - moeten hun verantwoordelijkheid opnemen", aldus Boerenbond.

Volgens de landbouworganisaties hebben de beperkte prijsstijgingen van de jongste jaren de sterk gestegen kosten niet gedekt. Ze wijzen er ook op dat een forse prijsstijging van de grondstoffen nauwelijks gevolgen hoeft te hebben voor de consument. "Een prijsstijging van vijftig procent op het niveau van de telers vertegenwoordigt één eurocent voor een potje wortelen van 250 gram op consumentenniveau. Bij erwten gaat het maximaal om vier eurocent. Van een blik erwten zijn immers de erwten zelf al lang niet meer de doorslaggevende factor in de prijsvorming", besluit Boerenbond.

In België belooft het een zware onderhandelingsronde te worden. De groenteverwerkers zijn bereid de erwtentelers een prijsverhoging van 20 procent toe te kennen. "Dat is de grootste prijsverhoging die we ooit al hebben voorgesteld", zegt Romain Cools, algemeen secretaris van het Verbond van Groenteverwerkende Bedrijven en Industriegroenten (Vegebe). "De telers hebben momenteel niet zozeer moeite om uit de kosten te geraken. Het probleem is dat de hoge graanprijzen een alternatief bieden. De landbouwers proberen die opportuniteit uit te spelen".

Dat leidt tot wrevel bij de verwerkers. "Het gaat om een volledig nieuwe eis", zegt Dirk Decoster, algemeen directeur van de diepvriesgroenteverwerker Dujardin Foods. "35 procent is geweldig veel. Maar we mogen België niet isoleren van de rest van Europa en we moeten bekijken wat in andere landen onderhandeld wordt". De kans is echter groot dat de rest van Europa eerder zal kijken naar wat er gebeurt in België, Europees marktleider in diepvriesgroenten. De Belgische producenten van diepvriesgroenten vertegenwoordigen zowat de helft van de Europese markt. Met negen spelers tegenover 109 Europese concurrenten is dat geen geringe prestatie. In België zijn die bedrijven dan nog eens geconcentreerd in de regio Roeselare.

In 2006 was de Belgische sector van diepvriesgroenteproducenten goed voor een omzet van 785,4 miljoen euro en een investeringsbudget van 42,7 miljoen euro. Met een productie van meer dan 782.000 ton is ons land al jaren met voorsprong de grootste producent van diepvriesgroenten in Europa. De productie van de Belgische bedrijven is voor 80 tot 90 procent bestemd voor de export, wat in 2006 neerkwam op 680,8 miljoen euro.

De contracten met de groentetelers worden jaarlijks opnieuw onderhandeld, maar de verwerkers hangen vast aan langetermijncontracten met distributeurs en retailers. De toegevingsbereidheid daar is eerder klein. "Die contracten bieden ook wel de zekerheid dat de producent een afzetmarkt vindt voor zijn producten", zegt Baudouin Velge van Fedis. "Het gaat niet op nu plots in te spelen op uitzonderlijke marktomstandigheden". Velge ergert zich ook aan de cijfers die de Boerenbond hanteert als die het heeft over de gevolgen van de prijsonderhandelingen voor de consument. "Een prijstoename van 4 eurocent voor een potje erwten van 250 gram lijkt In absolute cijfers weinig, maar een pot kost gemiddeld slechts 26 cent. Dus het gaat om een prijsstijging van 15 procent, wat niet gering is", argumenteert Velge.

De supermarktketen Delhaize bevestigt ook dat ze benaderd geweest zijn door de producenten om een prijsverhoging door te voeren. "Vanaf 1 oktober worden alle diepvriesgroenten in ons gamma 2 tot 8 procent duurder", zegt woordvoerster Katrien Verbeke.(KS)