Wie neemt de honderdduizenden ton vrije aardappelen nog af?
nieuwsMet nog enkele honderdduizenden ton vrije industrieaardappelen in de Belgische bewaarloodsen en een weinig aantrekkelijk vrije markt, dreigen heel wat telers met onverkochte partijen te blijven zitten. Van diepvries tot distilleerderij: waar kunnen vandaag de overtollige aardappelen heen?
Volgens een raming van onder meer proefcentra Inagro en Viaverda lag er vorige maand nog 3,3 miljoen ton aardappelen in de Belgische bewaarloodsen. De totale voorraad ligt 30 procent hoger dan het vijfjarig gemiddelde. Van de totale voorraad is ongeveer een kwart niet-gecontracteerde aardappelen (860.000 ton). De vrije voorraden liggen daarmee 21 procent boven het gemiddelde van de voorbije drie jaar.
“De voorraden van de gecontracteerde aardappelen worden zoals afgesproken afgenomen door de industrie”, duidt Christophe Vermeulen, CEO van de sectorfederatie van de aardappelhandel en -verwerking Belgapom. “Hoe de voorraden voor de vrije markt zullen evolueren is nog afwachten. Maar afgaande op de trend van de laatste vijf maanden, zie ik momenteel geen signalen dat de diepvriesmarkt meer aardappelen nodig zal hebben dan de contractvolumes.”
Belgische aardappelvoorraad op hoogste niveau in vijf jaar
17 februari 2026Gratis mee te nemen: aardappelberg van 860.000 ton
Volgens Vermeulen zullen veel telers hun industrieaardappelen die ze niet meer kwijt kunnen op de vrije markt, afvoeren naar het veld. Ook Kürt Demeulemeester, afdelingshoofd akkerbouw bij proefcentrum Inagro, acht dat scenario reëel. “In het verleden werd dit ook gedaan, al zijn de voorraden nu wel ongezien.” Maar de aardappelen op het veld uitstorten is een oplossing die verre van ideaal is, haar grenzen heeft en risico’s met zich meebrengt. “Rottende aardappelen kunnen een bron vormen van Phytophthora infestans, de aardappelplaag die je als teler absoluut wil vermijden”, duidt Demeulemeester.
Kwaliteitsproblemen bij export
Voor telers die hun laatste kans op opbrengst nog niet letterlijk willen begraven, kan export via een handelaar nog een uitweg zijn. “Er is zeker nog mogelijkheid op de exportmarkt, al komen alleen de beste aardappelen in aanmerking”, duidt een West-Vlaamse aardappelhandelaar. “Er is internationale vraag naar Belgische aardappelen. We zijn vandaag nog gestart met chipsaardappelen te exporteren naar Zuid-Europa.”
Voor hem ligt de grootste uitdaging niet bij het vinden van exportmarkten, maar bij het vinden van aardappelen die aan de kwaliteitseisen voldoen. “We zien nu al aardappelen met een conditie die we normaal pas in mei verwachten.” Hij constateert dat veel telers door de goeie markt van voorbije jaren iets te nonchalant zijn geworden in stockage en oogst. “Niet enkel telers trouwens, ook wij zijn er schuldig aan”, vertelt hij. “Er is de laatste jaren hard ingezet geweest op kwantiteit in plaats van kwaliteit. Aardappelen werden in grote hoeveelheden hoog opgestapeld, wat de kwaliteit geen goed doet. Zo ontstaan onder meer drukplekken. Ook een bewaring die niet stabiel rond zeven graden blijft, te ruw rooien of ze onzorgvuldig in de loods kieperen spelen mee. Vandaag kopen we ook aan bij handelaars die de beste partijen selecteren, omdat we bij onze telers zelf tegen kwaliteitsgrenzen aanlopen.”
Kansen in de biogassector nu gasprijzen de lucht inschieten?
Bij aardappeloverschot wordt ook steevast gekeken naar een afzet in de dierenvoeding- of biogassector. “Helaas zijn de winstmarges beperkt door het hoge aanbod”, aldus Demeulemeester. “In sommige gevallen wordt slechts de transportkosten betaald.” Een beeld dat een biogasproducent bevestigt. “Het kan zijn dat er inderdaad 0 euro wordt voor gegeven, maar sommige landbouwers zijn al blij dat ze hun voorraden kwijt kunnen.”
De producent kijkt met vertrouwen naar de nabije toekomst van de sector, zeker nu de vraagzijde kan aantrekken omdat de gasprijzen opnieuw erg stijgen. Al betekent dit niet dat de afzetmarkt voor aardappelen plots zal boomen. Biogasinstallaties draaien op een brede mix van reststromen en niet uitsluitend op aardappelen. Omdat aardappelen voor ongeveer 80 procent uit water bestaan, hebben ze een relatief laag productiepotentieel en zijn andere afvalstromen vaak interessanter.
Naar de stokerij ermee
In Frankrijk en Nederland vinden landbouwers met hun aardappelen soms nog een afzet in de zetmeelindustrie. “Voor zetmeelproductie zijn specifieke rassen nodig, en die telen we in België niet”, haalt Demeulemeester de piste onderuit.
Zou de oplossing deze keer toch in een glas alcohol kunnen liggen? “Ik krijg momenteel telefoontjes van landbouwers die vragen of ze hier 30 ton aardappelen mogen leveren”, getuigt Manu De Cort van distilleerderij De Cort in het Pajottenland. “Wij maken vodka van aardappelen, maar omdat aardappelen doorgaans te duur zijn, werken we met afvalfrietjes van frietfabrieken. Dat is voor ons ook praktischer. Ze zijn al verwerkt en hebben geen schil meer. Dit laatste geeft tijdens het stoken anders een uitgesproken aardse toets aan de vodka.”
Maar zelfs nu de aardappelen gratis voor zijn deur kunnen liggen, moet De Cort de landbouwers teleurstellen: “Op jaarbasis verwerk ik amper vier ton aardappelen. Voor die grote voorraden is dit dus geen oplossing. Tenzij iedereen plots massaal aardappelvodka begint te drinken. Dan wil ik mijn productie gerust onmiddellijk opschalen!”
Uitzonderlijke situatie
Dat er momenteel weinig opties zijn voor telers op de vrije markt is ook Vermeulen niet ontgaan. “Het is ooit anders geweest, een tweetal jaar geleden stond de vrijemarktprijs voor bewaaraardappelen op 600 euro, terwijl de contractprijs op 300 euro lag. Dat was uitzonderlijk. Maar ook de omgekeerde situatie vandaag is zeldzaam. De contractprijs bedraagt nu 250 euro en ligt daarmee 235 euro boven de vrije markt”, duidt Vermeulen. “Voor de vrije voorraden zullen we binnenkort binnen Belpotato bekijken of we samen eventueel een actieplan kunnen opzetten om toch nog afzetkanalen te vinden.”
Beeld: Unsplash
