"Strenger toezicht op voedselfraude en betere controle"

Bijna een jaar na het paardenvleesschandaal heeft het Europees Parlement dinsdag in Straatsburg betere controles en strengere straffen in de strijd tegen voedselfraude bepleit. Een rapport van de Nederlandse christendemocrate Esther De Lange bracht de problematiek in kaart. Zij wijst onder meer op de toenemende invloed van criminele organisaties in de voedselketen.

Het rapport van De Lange oogstte veel aandacht in de media nadat het Europarlementslid vorig jaar een gerucht had gelanceerd over calamares die gemaakt zouden worden van varkensanus. De bewering is nooit hard gemaakt en de Nederlandse gaf dinsdag toe dat ze mee "een mythe" had geschapen, maar ze wil het gerucht evenmin formeel ontkrachten. "De tijd zal het uitwijzen", zei ze. Hoe dan ook, de affaire vestigde de aandacht op de noodzaak om strenger toe te zien op voedselfraude en meer gerichte controles te voeren.

Meer controles zijn niet enkel nodig in de vissector, maar ook voor andere kwetsbare producten zoals olijfolie, vlees, melk en biologische producten. Het rapport wijst ook op de toenemende invloed van criminele organisaties, die handig profiteren van de vaststelling dat Europa in de strijd tegen voedselfraude nog vaak in verspreide slagorde optreedt. Zo verplaatste de georganiseerde misdaad haar activiteiten naar Slovenië toen de controles in Italië versterkt werden.

"De controles zijn nu veel te administratief, de inspecteurs kondigen meestal aan wanneer ze komen", oordeelt Esther De Lange. "Wij eisen een andere, minder voorspelbare aanpak. Nationale controlediensten moeten ook beter over de grenzen samenwerken want voedselsjoemelaars stoppen niet bij de grens." De Lange doet in haar rapport nog meer concrete aanbevelingen. Voedselfraudeurs zouden bijvoorbeeld hun vergunning moeten verliezen bij recidive. De boete zou minstens tweemaal zo hoog moeten zijn als het beoogde voordeel. Een zeer ruime meerderheid van het Europees Parlement sprak zijn steun uit voor het rapport.

Europarlementslid Bart Staes (Groen) wijst in een reactie op de tekortkomingen in de Europese etikettering en schaart zich achter de oproep voor zwaardere straffen. "Er moet een medeverantwoordelijkheid én aansprakelijkheid zijn van alle schakels in de voedselketen en strenge straffen in geval van moedwillige fraude. Die ketens zijn overigens vaak té lang. Er wordt met dieren en vlees door vele landen geschoven, vooraleer het op ons bord belandt. Dat is een onhoudbare situatie", vindt hij.