"Socio-economische activiteit afwegen met natuurdoel"

De Minaraad wijst er in een advies op dat het Vlaams natuur- en bosbeleid vermoedelijk te weinig middelen heeft om de instandhoudingsdoelstellingen voor Europees beschermde habitats en soorten waar te maken. Nieuw, en bijzonder gesmaakt door Boerenbond, is het voorstel om bij de realisatie van de natuurdoelen rekening te houden met de sociaaleconomische activiteiten in en rond de speciale beschermingszone.

Het realiseren van de instandhoudingsdoelstellingen voor Europees beschermde habitats en soorten in Vlaanderen is "een ernstige uitdaging", schrijft de Milieu- en Natuurraad in zijn advies. Op basis van een evaluatie van de bestaande instrumenten uit het natuurbeleid - zoals de natuurreservaten en de beheerovereenkomsten voor landbouwers - formuleerde de raad in een unaniem goedgekeurd advies enkele krachtige aanbevelingen om die instrumenten efficiënter en effectiever in te zetten.

Het natuur- en bosbeleid heeft momenteel onvoldoende middelen om de natuurdoelstellingen te realiseren en de bijkomende kosten voor de sociaaleconomische actoren te vergoeden. De Minaraad stelt een mix van oplossingen voor om daar een mouw aan te passen: bestaande middelen van bos- en natuurbeleid prioritair inzetten om Europese natuurdoelen te realiseren; andere beleidsdomeinen een bijdrage laten leveren; indien nodig bijkomende middelen uittrekken en de doelstellingen faseren in de tijd.

De Minaraad pleit voor een snelle hervorming van het natuurrichtplan tot een heus 'Managementplan Natura 2000'. Dat kan een sleutelrol spelen bij de realisatie van de natuurdoelen en tegelijkertijd de impact op de sociaaleconomische actoren zo laag mogelijk houden. Het belangrijkste verschil is immers dat niet alleen de natuurdoelstellingen als uitgangspunt worden genomen, maar de sociaaleconomische situatie mee in rekening wordt gebracht. "Een concept dat Boerenbond introduceerde bij een bezoek aan minister-president Peeters en minister Schauvliege", reageert de landbouworganisatie opgetogen.

Via de beheerovereenkomsten kunnen landbouwers een rol spelen bij het realiseren van Europese natuurdoelstellingen. Volgens de Minaraad kunnen bepaalde types van beheerovereenkomsten geoptimaliseerd worden, onder andere door ze meer toe te spitsen op soorten die beschermd worden door de Europese Habitat- en Vogelrichtlijn. Het advies bevestigt dat de landbouwer na vijf jaar (beter zes jaar volgens de Minaraad) uit de beheerovereenkomst moet kunnen stappen. Wel zou vermeden kunnen worden dat na afloop het ecologisch resultaat van de beheerovereenkomst vernietigd wordt.

De natuurdoelstellingen kunnen de landbouwbedrijfsvoering ook bemoeilijken. Zo zullen op sommige landbouwgronden natuurdoelen gerealiseerd moeten worden of zullen de vergunningsvoorwaarden van sommige bedrijven strenger worden. "In al die gevallen zou de getroffene een beroep moeten kunnen doen op één of andere vorm van schadevergoeding of flankerend beleid", benadrukt Boerenbond. "De rechtsonderhorige heeft recht op een compensatie voor werkelijk geleden nadelen", volgt de Minaraad daarin, die vervolgens de principes opsomt waaraan de uitwerkte schaderegelingen moeten voldoen.

Boerenbond, één van de 24 stemgerechtigde raadsleden in de Minaraad, rekent erop dat de Vlaamse regering de aanbevelingen van de raad ter harte neemt en ze ook daadwerkelijk omzet in een efficiënt en effectief natuurbeleid, gericht op de realisatie van de Europese natuurdoelen.

Meer info: Advies Minaraad of lees het artikel in Boer&Tuinder van 2 november.