header.home link

Slimme gazondolk is gouden wapen van de CurieuzeNeuzen

25 januari 2021

De metingen voor het burgeronderzoek CurieuzeNeuzen in de Tuin gebeuren met slimme sensoren, de zogenaamde 'gazondolken'. De technologie achter de dolken is even veelbelovend als het onderzoek zelf. “Met zo’n gazondolk kan je op grote schaal meten en de data in realtime monitoren”, reageert Jonas Lembrechts, ecoloog aan de Universiteit Antwerpen. “Dat opent ongeziene mogelijkheden voor klimaat- en milieuonderzoek.”

Lees meer over:
tuin-boom-aanleggen

Zoals je al bij VILT kon lezen, wil het project ‘CurieuzeNeuzen in de Tuin’ in 5.000 Vlaamse tuinen, parken, landbouw- en natuurgebieden de droogte en de hitte meten. Niet via een klassiek weerstation, maar met een heuse gazondolk. “Een gazon beleeft hitte en droogte namelijk helemaal anders dan een weerstation”, zegt Jonas Lembrechts, de ecoloog van de Antwerpse Universiteit die het project wetenschappelijk begeleidt. “De temperatuur in de bodem kan gauw 10 tot 15 graden verschillen van die in een weerstation. Met de gazondolk kunnen we beter inschatten wat de natuur ervaart.”

Jonas Lembrechts zette als microklimaatspecialist al een wereldwijd netwerk op van metingen met de technologie. “Dat SoilTemp-netwerk omvat een paar duizend meetplaatsen in de natuur, van Europa tot de Himalaya”, vertelt hij. “Maar de situatie in private tuinen blijft een blinde vlek. Met CurieuzeNeuzen in de Tuin kunnen we de variatie tussen tuinen en groengebieden binnen Vlaanderen bestuderen, en krijgen we er meteen 5.000 datapunten bij.”

Gazondolk met internet

De grote vernieuwing is de internetversie van de dolk. “We hebben het instrument slim gemaakt”, zegt Michaël Peeters, hoofd Innovatie en Business Development van Orange België, dat voor dit luik in het project stapte. “Door de sensoren te connecteren via ons netwerk, kunnen de data in realtime worden uitgelezen en kunnen de wetenschappers er meteen mee aan de slag.”

Onderzoekers hoeven zo niet meer te wachten op de data, maar kunnen korter op de bal spelen. Bij een droogte-episode of een hittegolf kunnen ze meteen zien wat de verschillen zijn tussen de 5.000 meetpunten, en graven naar patronen en evoluties. Bovendien is de gazondolk relatief goedkoop, voor 160 euro plant je er één in je gazon neer.

Ik merk dat we met z'n allen nog heel hard naar de overheid kijken

Filip Meysman - Universiteit Antwerpen

Big data = grote inzichten

Big data geven betere inzichten. Die kunnen beleid ondersteunen of helpen bijsturen. De Antwerpse Universiteit wil de technologie daarom verder uitrollen in Vlaanderen en in de rest van Europa. “Je kan slimme sensoren inzetten om de impact van groene en blauwe ingrepen in de steden op te volgen en gerichter aan stadsplanning te doen”, reageert Filip Meysman (UA), de trekker van CurieuzeNeuzen in de Tuin. “Het maakt ook grootschalige hitte- en droogtemetingen in andere Europese landen en steden mogelijk. CurieuzeNeuzen in de Tuin is een proefproject voor die manier van werken, en daarom ook technologisch een boeiend experiment.”

Tuin als klimaatbuffer

Volgens Filip Meysman onderschatten we wat we zelf kunnen doen in de strijd tegen hitte en droogte. “Ik merk dat we met z'n allen nog heel hard naar de overheid kijken”, zegt hij. “We wachten tot die de Blue Deal en de Green Deal gaat uitrollen. Maar we kunnen ook zelf iets doen, door onze tuinen in te richten als klimaatbuffer en door regenwater te laten infiltreren.”

CurieuzeNeuzen in de Tuin zal een internationaal unieke dataset opleveren

Filip Meysman - Universiteit Antwerpen

Een tuin, maar ook een park of een akker, kan bijvoorbeeld fungeren als koolstofarchief, door via vegetatie CO2 uit de lucht te halen en als koolstof op te slaan in de bodem. “Met CurieuzeNeuzen in de Tuin zullen we nagaan hoeveel koolstof er is opgeslagen”, legt Filip Meysman uit. “Maar tuinieren kan ook een bron zijn van CO2 in de atmosfeer. Wie potgrond gebruikt op basis van turf, verbrandt door het oxidatieproces eigenlijk fossiele brandstof in zijn tuin. Zoals een collega het plastisch verwoordde: sommige potgrond is een klimaatmisdaad in een zak. Het maakt van onze tuinen CO 2-fabriekjes. Dat weten te weinig mensen.”

Door metingen te doen in parken, op aardappelvelden en in natuurgebieden, gaat het project na hoe we efficiënter koolstof kunnen opslaan in de bodem. “CurieuzeNeuzen in de Tuin zal een internationaal unieke dataset opleveren, die ons veel beter inzicht zal geven in hoe droogtegevoelig onze tuinen, parken, natuur- en landbouwgebieden zijn”, besluit Filip Meysman.

Bron: De Standaard

Gerelateerde artikels

Er zijn :newsItemCount nieuwe artikels sinds jouw laatste bezoek