ILVO opent nieuwe testfabriek die veevoeders innovatiever en duurzamer moet maken
nieuwsMet een volledig nieuwe testfabriek voor veevoeders wil ILVO de veevoedersector helpen om innovatieve precisievoeders te ontwikkelen. Het doel: de milieu- en klimaatimpact en de circulariteit van de veehouderij verbeteren. “Met deze Feed Pilot versterken we onze kennispositie en onze strategische autonomie in de voederketen. Deze unieke infrastructuur laat toe om lokaal beschikbare grondstoffen en reststromen slim te valoriseren tot precisievoeder”, stelt Vlaams minister van Landbouw en Omgeving Jo Brouns (cd&v) die het onderzoeksgebouw plechtig kwam openen.
Vijf jaar lang rijpte het idee bij ILVO om de bestaande maalderij van de onderzoeksinstelling om te vormen tot een pilootfabriek voor veevoeders. Toch werd de Feed Pilot op de site in Merelbeke-Melle in recordtempo neergezet. Tussen de definitieve plannen en de plechtige opening lag amper een jaar. De bouw kostte ruim zes miljoen euro. Twee derde daarvan komt van de Vlaamse overheid. Europa via EFRO-middelen en ILVO betaalden de rest. Daarnaast was er ook nog wat extra steun van de provincie Oost-Vlaanderen en de Stichting Victam, de koepel van machinebouwers voor mengvoederbedrijven.
Unieke onderzoeksinfrastructuur
Voor Vlaanderen, België en zelfs voor de omliggende landen is deze nieuwe proeffabriek voor diervoeders een unicum en wel om verschillende redenen. "De technologische uitrusting en sensoren, de minieme hoeveelheden erg precies samengesteld, gedocumenteerd testvoeder dat van de band zal rollen in te vergelijken variaties, en de integratie met de uitgebreide ILVO kennisomgeving maken de Feed Pilot bijzonder", zegt Sam De Campeneere, wetenschappelijk directeur van afdeling Dier bij ILVO. Hij verwijst daarbij naar de experts die zich in zijn team bevinden: in rundvee-, varkens- en pluimveehouderij, in voeder- en verteringstechniek, in emissies, in nutritionele analyses, in duurzaamheidsbepalingen,...
De Feed Pilot bestaat uit een grote productielijn en een kleine, experimentele productielijn. “Op die manier kunnen we batches produceren van slechts enkele tientallen kilo’s tot enkele duizenden kilo’s”, vertelt Annatachja De Grande, coördinator van Feed Pilot. “De apparatuur moet onder meer toelaten om recepturen en processen op punt te stellen zodat de mengvoederproducenten die met hun eigen machinepark vlot kunnen overnemen.”
Voor brede waaier aan doelgroepen
ILVO wil een breed scala aan doelgroepen bedienen met deze pilootfabriek. “We zien nu al heel wat partijen die bij ons komen aankloppen met een brede waaier aan uitdagingen. Het gaat om binnen- en buitenlandse veevoederfirma’s, voedingsverwerkers met reststromen, academici, voedertechnologen en ontwikkelaars, maar ook het beleid is bij ons welkom”, aldus De Campeneere. “Via maatwerk en expertise proberen we een antwoord te formuleren op de diverse technologische en nutritionele kwesties die ze ons voorleggen.”
De Belgische veevoedersector bestaat voor een groot deel uit kmo’s. “Die hebben baat bij een centrale, collectieve ondersteuning van hun onderzoek. In veel gevallen ontstaan er bij de bedrijven nieuwe ideeën vanuit hun dagelijkse praktijk, klantencontacten en kennis van de dieren waarin zij gespecialiseerd zijn”, meent ILVO.
Alex Van Malleghem van veevoederfirma Franson beaamt dat. “De weg is lang naar een bewezen werkzame voederformulering voor bijvoorbeeld methaanreductie of ammoniak-emissieverlaging. Voor velen van ons is het dankbaar dat we kunnen samenwerken met ILVO voor verkennende of bevestigende dierproeven”, stelt hij.
Uitgebreide dataverzameling
Annatachja De Grande wijst erop dat er bijzondere aandacht is besteed aan de nauwkeurigheid, de flexibiliteit en de rapportering van alle processen. “De chemische samenstelling en nutritionele kwaliteit van zowel aparte als samengestelde grondstoffen worden geregistreerd. Ook voor de mengels-in-aanmaak gebeurt dat automatisch via infrarood spectroscopie”, vertelt ze. Per toestel dat gebruikt wordt, worden ook de temperaturen, drukken, koelsnelheid en het energieverbruik meegegeven in een rapport.”
Dat laat de veevoederfirma’s, of andere partijen die in een innovatietraject instappen, toe om al in een vroeg stadium van de experimenten de kosten-batenbalans te berekenen. “Als een voeder slechts marginaal betere prestaties levert voor de dieren, met daartegenover een significant hogere kost qua samenstelling of verwerkingsinspanning, dan keldert dit meteen het succes van de innovatie. Deze parameterdata zijn dus erg nuttig.”
Inzetten op voederautonomie
Minister Brouns was naar Merelbeke-Melle afgezakt om de Feed Pilot officieel te openen. “Het is ongelofelijk wat er op vlak van innovatie gebeurt in de Vlaamse landbouw. Als landbouwminister kan je alleen maar heel fier zijn als je dat allemaal ziet”.
Hij verwees daarbij naar een werkbezoek dat hij vorige week bracht aan Ierland. “Ik kon er met eigen ogen zien dat het land op vlak van innovatie sterk achterloopt op wat wij hier doen. Van robotica of stikstof-reducerende technologie is daar nauwelijks sprake”, aldus Brouns. Hij loofde de Vlaamse innovatiekracht, maar die is volgens hem ook nodig omdat de uitdagingen in Vlaanderen gigantisch groot zijn.
“Wat Feed Pilot hier doet, is uitermate belangrijk. Want om voedselautonomie te bereiken, hebben we ook voederautonomie nodig. Het valoriseren van lokaal beschikbare grondstoffen en nevenstromen is daarbij nodig. Meer output realiseren met minder input is niet alleen goed voor onze landbouwers, maar ook voor het milieu en voor de portemonnee.” De minister was ook blij om vast te stellen dat in de Feed Pilot de wetenschap en de praktijk de handen in elkaar slaan. “De innovaties die zo ontstaan, zijn essentieel om onze veehouderij toekomstgericht, duurzaam en competitief te houden.”
ILVO-administrateur-generaal Joris Relaes benadrukte dat de veranderende geopolitieke spanningen ook de uitdagingen voor de veevoedersector verschuiven. “Waar vroeger vooral werd ingezet op zo efficiënt en goedkoop mogelijk produceren, wordt het vandaag steeds belangrijker om te kunnen blijven leveren in een onvoorspelbare wereld.” Continuïteit in de aanvoer van grondstoffen en flexibiliteit om snel te schakelen, winnen volgens hem dus sterk aan belang. “Onze Feed Pilot kan daarbij een strategische rol spelen voor Vlaanderen. De testfabriek maakt het mogelijk om nieuwe concepten sneller te testen en recepturen bij te sturen. Zo helpen we Belgische bedrijven om ook in een steeds minder voorspelbare context veevoeder te blijven produceren.”
