Reynders maakt voorlopige balans op van Russisch boycot

In de Kamer was woensdag veel ongerustheid te merken over de gewelddadige politieke crisis in Oekraïne. Deze crisis kreeg zes maanden geleden een economisch staartje door de Europese sancties tegen Rusland die gepareerd werden met een handelsboycot voor landbouw- en voedingsproducten. Minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders probeerde de impact daarvan te schetsen. In de eerste negen maanden van 2013 maakte de export van voedingsmiddelen met 209,2 miljoen euro nog 5,3 procent uit van de totale Belgische export naar Rusland. Precies een jaar later moet ons land met veel minder (136,2 miljoen) tevreden zijn. Het embargo dateert pas van begin augustus maar de export van varkensvlees naar Rusland viel om andere redenen reeds eerder stil.

De export naar Rusland van landbouwproducten die getroffen worden door het embargo is in de eerste negen maanden van 2014 gedaald met 34,9 procent ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. We spreken nog van een agrarische exportwaarde van 136,2 miljoen euro tegenover 209,2 miljoen euro het jaar voordien. Het aandeel van de landbouwexport in de totale export is teruggezakt naar 4,3 procent. Dat zei minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders woensdag in de bevoegde Kamercommissie.

Als meest getroffen Belgische producten noemde de minister appels, peren en tomaten, maar – allicht vanwege de doorvoer van deze producten – ook abrikozen, kersen en perziken. Het effect van het handelsembargo is voor appels en peren niet merkbaar in de cijfers van de eerste negen maanden van 2014 omdat dat enkel een beeld geeft van de (toen nog vlotte) export van de oude oogst. Voor abrikozen, kersen en perziken (-57,9%) enerzijds en tomaten (-25,7%) anderzijds was de export in diezelfde periode al in elkaar gestuikt.

Sinds de aankondiging van het Russische embargo is de wereldwijde Belgische uitvoer van de producten die er door geraakt worden, toegenomen met 3,1 miljoen euro. Daardoor lijkt het alsof de getroffen sectoren zich snel aangepast hebben aan de nieuwe handelssituatie, maar Reynders waagt zich niet aan overdreven optimisme. “Sommige deelsectoren ervaren zonder enige twijfel een negatieve impact op hun inkomsten. Dat is bijvoorbeeld het geval voor de varkenshouderij, die al bijna een jaar niet meer naar Rusland kan exporteren door sanitaire maatregelen van de Russische autoriteiten.”

De oplossing moet volgens de minister komen van de zoektocht naar alternatieve afzetmarkten. Daarom nam hij het initiatief tot de oprichting van een task force voor een betere informatie-uitwisseling tussen de verschillende betrokken overheden en sectoren. Op EU-niveau gebeuren er gelijkaardige inspanningen om de handel te bevorderen. Dat heeft er bijvoorbeeld al toe geleid dat onze peren welkom zijn in Canada. Met de VS wordt er intensief onderhandeld over meer markttoegang voor Europese landbouwproducten. Op een intrekking van het embargo door de Russen lijkt Reynders niet te hopen.