Recordaantal NER afgeroomd in 2026: "Bemoeilijkt bedrijfsovername door jonge boeren"
nieuwsGroene Kring vraagt een snelle hervorming van het systeem van nutriëntenemissierechten (NER) dat bepaalt hoeveel dieren een landbouwbedrijf mag houden. Volgens de organisatie zijn de regels rond de overdracht van NER nodeloos complex en leiden ze vaak tot afromingen voor jonge boeren. Volgens het recentste Mestrapport werden in 2025 maar liefst 2,6 miljoen NER afgeroomd in Vlaanderen. Dat zou het hoogste cijfer zijn in tien jaar tijd.
De vereniging voor jonge landbouwers benadrukt dat het overnemen van een landbouwbedrijf in Vlaanderen vaak al een complex en uitdagend proces is voor jongeren. “Nochtans is het van groot belang dat jonge land- en tuinbouwbedrijven kunnen overblijven, willen we de agrovoedingssector in zijn omvang bewaren”, meent Groene Kring. Het verwijst daarbij naar de gemiddelde leeftijd van een Vlaamse landbouwer. Die is vandaag 57 jaar en bovendien geeft 87 procent van de 50-plussers in de sector aan vermoedelijk geen opvolger te hebben.
"Afroming NER's nekt perspectief bioboeren"
23 september 2024Beperkte beschikbaarheid zorgt voor hoge prijzen
“Maar we zien dat jonge boeren in het overnameproces steeds meer stuiten op de NER-regelgeving die de laatste jaren heel wat wijzigingen heeft ondergaan”, vertelt voorzitter Justine Arkens. “De beschikbaarheid van deze rechten, die verhandelbaar zijn, is hierdoor sterk gereduceerd. Wanneer jonge boeren overnemen dan gebeurt er vaak een afroming van die NER. Ze moeten dan emissierechten gaan aankopen, willen ze dezelfde veestapel behouden, maar door de beperkte beschikbaarheid zijn de prijzen voor emissierechten sterk gestegen.”
Enkel wanneer er een overname is door een bloed- of aanverwant in rechte lijn, wordt er niet afgeroomd. Maar vaak gebeurt er een afroming van 25 procent. “We zien dat de uitzondering is verdwenen voor boeren die zich voor het eerst vestigen en daarvoor een bedrijf overnemen buiten familieverband. Dat bemoeilijkt sterk de overnames door zij-instromers”, aldus Groene Kring.
Twee getuigenissen
Dat ervaarde ook Lorenzo Van Theemsche die in 2024 als zij-instromer een vleesveebedrijf met ongeveer 200 stuks vleesvee overnam. “Door de complexe NER-regelgeving werden heel wat emissierechten afgeroomd, waaronder ook de 25 procent reductie omdat ik als zij-instromer het bedrijf overnam. Hierdoor kom ik met mijn huidige veestapel nu NER te kort en zal ik dus zwaar moeten investeren om het aantal dieren te kunnen houden ik heb overgenomen”, getuigt Lorenzo.
Maar ook door een wijziging in vennootschapsvorm of door regels rond mestverwerking kunnen jonge overnemers nutriëntenemissierechten verliezen. Sam Cerpentier nam het ouderlijk varkensbedrijf over. Om het papierwerk te verminderen, werd beslist om de verschillende locaties van het bedrijf onder één vennootschap samen te brengen. “Initieel zei de overheid dat dit kon zonder afroming van NER omdat het om een familiale overname ging, maar later werd die afroming toch doorgevoerd. Om boetes te vermijden, moest ik op zoek naar nieuwe NER die erg duur zijn door het beperkte aanbod. Ik heb bijna mijn volledige overnamesteun moeten gebruiken voor het opnieuw aankopen van nutriëntenemissierechten om hetzelfde aantal dieren te kunnen houden als mijn ouders. Dat is erg jammer, want ik had dat bedrag liever gebruikt om te investeren in emissiearme stallen”, legt hij uit.
Daad bij het woord voegen
Groene Kring pleit ervoor dat de “absurditeiten” in de NER-regelgeving snel worden weggewerkt. “In de beleidsnota landbouw wordt duidelijk aangegeven dat belemmeringen worden weggewerkt die jongeren en potentiële nieuwkomers ervaren om in de sector te stappen. Tijd dat de overheid daad bij het woord voegt”, aldus Arkens. De jongerenorganisatie wijst ook naar de conceptnota jonge boeren waar de nijpende situatie omtrent de NER ook werd aangekaart.
