"Recht op voedsel krijgt de aandacht die het verdient"

Het voorbije decennium is het mensenrecht op voedsel uit de vergetelheid getreden. Na zes jaar als speciaal VN-rapporteur maakt Olivier De Schutter zijn finaal rapport over aan de Verenigde Naties. Zijn rapport zal het Comité voor wereldwijde voedselzekerheid helpen om in 2014 een evaluatie te maken van de implementatie van de vrijwillige richtlijnen omtrent het recht op voedsel die tien jaar eerder in Rome werden afgesproken.

Het recht op voedsel staat weer volop in de aandacht. "Verschillende landen werkten voedselbeleid, -wetgeving en -strategieën uit", constateert VN-voedselrapporteur Olivier De Schutter tevreden. Hij spreekt van een wereldwijde beweging die streeft naar voedselzekerheid. Wanneer overheden mee aan de kar trekken met beleid en wetgeving inzake de toegang tot grondstoffen en voedsel of sociale bescherming, dan is dat niet alleen een goede zaak voor de voedselzekerheid. "Het politieke, economische en landbouwlandschap kan hierdoor veranderen", weet Olivier De Schutter.

Na zes jaar als speciaal rapporteur voor het recht op voedsel maakt De Schutter zijn definitieve rapport over aan de algemene vergadering van de Verenigde Naties. Daarin beschrijft hij de vooruitgang die er geboekt is, en de stappen die nog nodig zijn opdat het recht op voedsel overal van toepassing zou zijn. Zijn rapport is gebaseerd op plaatsbezoeken aan elf landen en regionale bevragingen in Latijns-Amerika en de Caraïben, Oost-, Zuid- en West-Afrika.

De Schutter geeft nog een kort overzicht van de vooruitgang die hij heeft waargenomen. Het voorbije decennium hebben landen in Latijns-Amerika en Afrika de eerste stap gezet door het recht op voedsel een wettelijke basis te geven. Dat mag volgens de VN-rapporteur geen eindpunt zijn, maar het moet een voorbode zijn van een nationale voedselstrategie.

Verder moet het recht op voedsel voor de rechtbank even afdwingbaar zijn als een politiek recht zoals de vrijheid van meningsuiting. De Schutter zet de 'echtheid' in de verf van economische en sociale rechten zoals dat op voedsel, water, huisvesting en sociale bescherming. Het is de taak van nationale en regionale rechtbanken om dat te handhaven en belangrijke precedenten te scheppen.

De VN-rapporteur gelooft dat nationale mensenrechteninstellingen een oogje in het zeil kunnen houden, bijvoorbeeld door klachten van individuen te behandelen. De maatschappij in zijn geheel speelt op elk niveau zijn rol, bijvoorbeeld via voedselbewegingen en deelname aan het beleid en aan de monitoring. Tot slot steekt De Schutter een pluim op de hoed van parlementairen, die vooral in Latijns-Amerika veel energie gestoken hebben in meer voedselzekerheid.

Meer info: Right to food