Rapporteur commissie pesticiden bepleit transparantie
nieuws
“Zowel de Europese wetgeving over pesticiden als de implementatie ervan, moet fors verbeteren.” Dat is volgens Europees parlementslid Bart Staes (Groen) de kern van het rapport dat is opgeleverd in de schoot van de speciale parlementaire commissie die zich boog over de toelatingsprocedure voor gewasbeschermingsmiddelen. Deze commissie onderzocht de afgelopen maanden de tekortkomingen die opdoken dankzij de glyfosaat-discussie van de jongste twee jaar. Over het rapport moet in de commissie en in het voltallige parlement nog gestemd worden.
De Groene fractie in het Europees Parlement had sterk aangedrongen op een evaluatie van de Europese procedure voor goedkeuring van gewasbeschermingsmiddelen. Europarlementslid Baart Staes: “Net als bij de Panama-commissie en de Dieselgate-commissie reageerden de meeste andere fracties eerst met veel tegenzin. Vooral de EVP was tegen. Ook nu was het weer trekken en sleuren, maar uiteindelijk telt het resultaat.” Co-rapporteur Norbert Lins, een christendemocraat, en rapporteur Bart Staes werkten toe naar een consensus.
“We zijn het erover eens dat de Europese toelatingsprocedure aan een fikse ‘upgrade’ toe is. Want welke positie je in dit debat ook inneemt, niemand kan blij zijn met de wetenschappelijke en maatschappelijke controverse die ontstond door de glyfosaat-saga”, aldus Staes. Het rapport pleit vooral voor meer transparantie, bijvoorbeeld door het publiek maken van alle studies die worden gebruikt bij de beoordeling van chemische substanties door voedselveiligheidsautoriteit EFSA. Ook een betere monitoring nadat producten op de markt zijn toegelaten, zou daartoe bijdragen.
Staes: “Voorlopig laat die transparantie nog te wensen over. Precies een week geleden was ik met groene collega’s nog bij het Europees Hof van Justitie in Luxemburg voor de behandeling van onze rechtszaak tegen EFSA. Wij spanden die zaak aan vanwege de geheimhouding van studies over de impact van glyfosaat op de menselijke gezondheid. Volgens EFSA moeten deze studies geheim blijven om de commerciële belangen van bedrijven zoals Monsanto en Cheminova, die zich overigens bij de zaak achter EFSA hebben geschaard, te beschermen. Wij vinden dat hier het publieke belang zwaarder moet wegen dan het private, commerciële belang.”
Staes hoopt dat het werk van de PEST-commissie zal bijdragen tot substantiële verbeteringen van de beoordeling van zowel nieuwe substanties als hun samengestelde commerciële producten. “Pesticiden bestaan altijd uit de actieve stof, vermengd met allerlei additieven”, legt hij uit. “Het cocktail-effecten en de toxiciteit ook op langere termijn van die producten wordt niet of onvoldoende onderzocht. Dit moet veranderen, gezien de systematische blootstelling van mens en milieu.”
Verder pleit het rapport ervoor dat publiek toegankelijke, wetenschappelijke studies evenveel gewicht krijgen als studies van de industrie en belanghebbenden. “Het moet gedaan zijn met ‘copy-paste’ van analyses, uitgevoerd en beschreven door de industrie, die klakkeloos worden overgenomen door de nationale instanties. Wij wilden dat de rol van de industrie bij het maken van de analyses nog veel meer teruggedrongen zou worden, maar daar kon ik geen overeenstemming vinden met Lins”, aldus Bart Staes.
Uit één van de hoorzittingen bleek dat het Duitse instituut BfR, dat instond voor de hernieuwde evaluatie van glyfosaat, plagiaat pleegde en de in onafhankelijke studies bewezen schadelijkheid voor mensen, dieren en serieuze risico’s voor het milieu van tafel veegde op aangeven van het bedrijfsleven, verenigd in de Glyphosate Task Force. Staes: “Als het aan ons ligt mogen bedrijven voortaan niet langer zélf uitkiezen door welke lidstaat zij hun substantie laten onderzoeken. Dat moet door de Europese Commissie gebeuren. Er moeten ook wettelijk verplichte, Europese maatregelen komen voor het beperken van de risico’s bij het gebruik van pesticiden, voor zover ze bekend zijn. Dat moet niet langer alleen aan de lidstaten overgelaten worden.”
Wat de glyfosaatkwestie zelf betreft, werd geen overeenstemming bereikt in het voorbereidend rapport, behalve dan dat de “wetenschappelijke controverse” over de vraag of de stof kankerverwekkend is voor de mens of niet, nog steeds voortduurt. Op 27 september wordt het rapport van Staes en Lins besproken in de speciale commissie. Na een politiek debat en de mogelijkheid tot amenderen, wordt het begin december in de commissie gestemd. In januari volgt de plenaire stemming.
