Politiek wil nog altijd onderzoek naar Monsanto Papers

Na de hoorzitting in het Europees Parlement over de zogenaamde ‘Monsanto Papers’ dringen de socialistische Europarlementsleden Marc Tarabella en Eric Andrieu nog sterker dan tevoren aan op de installatie van een onderzoekscommissie. Ook hun collega Bart Staes (Groen) wil dat die er komt, en hij pleit in één adem ook voor een onafhankelijke wetenschappelijke commissie die zich over alle beschikbare data buigt. De hoorzitting werkte volgens de PS’ers verhelderend, “maar heeft tezelfdertijd een reeks nieuwe vragen doen ontstaan die dringend een antwoord verdienen”.

Hoe gevaarlijk is glyfosaat? Europarlementsleden en experts bogen zich woensdag in Brussel over die kwestie in de nasleep van de Monsanto Papers. De gelekte interne documenten werpen een blik op de wijze waarop de Amerikaanse chemiereus probeert om wetenschappelijke studies onderuit te halen die wijzen op het mogelijk kankerverwekkende karakter van glyfosaat, de actieve stof van zijn populaire onkruidverdelger Roundup. Het weekblad Knack.be grasduint zelf in alle documenten die een rechter in Californië openbaar liet maken, en pakte deze week uit met het nieuws dat Monsanto glyfosaat zelf in verband brengt met kanker in een powerpoint uit 2008.

De Europarlementsleden hadden behalve wetenschappers en vertegenwoordigers van de Europese agentschappen voor voedselveiligheid (EFSA) en chemische producten (ECHA) ook vertegenwoordigers van Monsanto uitgenodigd naar de hoorzitting. Die bedankten echter voor de uitnodiging, met het argument dat het Europees Parlement niet het geschikte forum voor dit debat is. Op zijn beurt besloot het parlement lobbyisten van Monsanto voorlopig te weren uit zijn gebouwen.

Tom Vandenkendelaere (CD&V) betreurde de afwezigheid van Monsanto en andere bedrijven die glyfosaat op de markt brengen. "Ik ben verontwaardigd dat er niemand van de industrie is", zei hij. Niettemin gaven de interventies op de hoorzitting "een beter inzicht in de uiteenlopende meningen" over glyfosaat, meende hij. Al weten de Europarlementsleden volgens Vandenkendelaere nog steeds niet wie ze moeten geloven.

Zijn MR-collega Frédérique Ries hoorde dan weer "een dovemansgesprek tussen de experts van de Europese instellingen en de Europarlementsleden". EFSA en ECHA hebben tot dusver geen bewijzen gevonden dat glyfosaat kankerverwekkend is. EFSA werkt wel aan een nieuw rapport dat tegen het einde van dit jaar gepubliceerd moet worden. Het agentschap zal daarin een aantal aanbevelingen doen voor het gebruik van glyfosaat. Voor Ries tonen de Monsanto Papers "de doordringbaarheid van de relaties tussen Europese agentschappen en agrochemische concerns" aan. Ries is "overtuigd dat de federale regering haar verantwoordelijkheid zal nemen" wanneer ze in de loop van de komende weken moet stemmen over een nieuwe Europese vergunning voor glyfosaat.

Marc Tarabella (PS) leerde uit de hoorzitting "dat er een groot aantal vragen zijn waarop dringend een antwoord moet komen". Hij pleit voor een onderzoekscommissie die licht moet werpen op de verantwoordelijkheden van Monsanto en controleagentschappen. Het Franse Europarlementslid Eric Andrieu, ook een socialist, zit op dezelfde golflengte als Tarabella. Hij vult nog aan dat de ‘kopiëren en plakken’-methode waarmee EFSA glyfosaat analyseerde afbreuk doet aan de geloofwaardigheid van publieke instellingen.

Bart Staes, Europarlementslid voor Groen, vindt ook dat er een politieke onderzoekscommissie moet komen om “de beïnvloeding door Monsanto tot op de bodem uit te spitten, en aanbevelingen te doen hoe de Europese beoordelingsprocedure van chemische stoffen beter kan worden georganiseerd.” Voor hem is duidelijk dat de lidstaten niet deze maand, noch voor eind dit jaar, kunnen stemmen over een nieuwe markttoelating voor glyfosaat. Hij vraagt dat een onafhankelijke wetenschappelijke commissie zich zou buigen over alle beschikbare data. EFSA en in mindere mate ECHA zouden te afhankelijk zijn van fabrikantenstudies, “die dan vaak deels geheim blijven voor de buitenwereld”.

De hoorzitting heeft volgens vakblad Boerderij geen nieuwe inzichten opgeleverd. Vertegenwoordigers van EFSA en ECHA benadrukten de deugdelijkheid van de ingenomen standpunten over de veiligheid van glyfosaat. Consultant en wetenschapper David Kirkland die meewerkte aan een aantal publicaties over glyfosaat kreeg het zwaar te verduren, omdat hij voor zijn werk door Monsanto is betaald. Kirkland verdedigde zich onder meer met het argument dat architecten, accountants en advocaten ook worden betaald voor hun adviezen.